Рударските компании бараат посебен буџет од ЕУ за критичните минерали, Брисел не попушта
FinPortal.mk · 25.9.2026 г.
Рударските компании упатија барање до Европската Унија да обезбеди посебна буџетска ставка за критичните суровини, со оглед на тоа што стратешките проекти во оваа област се соочуваат со сериозни проблеми при финансирањето. Барањето беше разгледано на состанокот на министрите за индустрија на ЕУ, каде што беа разгледани политиките за подобрување на конкурентноста, но засега нема согласност меѓу Европската комисија и земјите-членки за воведување на ваква посебна буџетска линија. На состанокот, Европската комисија ги информираше земјите-членки за моменталната состојба на клучните политики во областа на критичните суровини, но конкретни детали од тие разговори не беа објавени. Потпретседателот на Европската комисија за индустриска стратегија, Стефан Сежурне, изјави дека европските стратешки проекти се идентификувани и дека нивното финансирање, како и самите процедури, се забрзуваат. Сепак, тој јасно стави до знаење дека нема да има посебна буџетска ставка за критичните минерали, нагласувајќи дека следниот буџет на ЕУ ќе ги одразува „идентификуваните потреби за флексибилност, предвидливост и ефикасност“. Европската комисија соопшти дека е воспоставена „рамка за мобилизација“ во вредност од 1,7 милијарди евра наменета за финансирање на стратешки проекти. Но, рударските компании тврдат дека средствата од оваа рамка се тешко достапни во пракса, што дополнително ја влошува состојбата со финансирањето на проектите што се од стратешко значење за снабдувањето на Европа со критични суровини. Токму поради оваа причина компаниите инсистираат на посебен буџет, кој би бил појасно дефиниран и полесен за искористување. Проблемот со финансирањето на стратешките проекти за критични суровини доаѓа во момент кога Европската Унија интензивно работи на намалување на зависноста од увоз на суровини што се клучни за зелената транзиција, дигитализацијата и одбранбената индустрија. Критичните минерали, меѓу кои спаѓаат литиум, кобалт, никел, ретки земји и други суровини, се од суштинско значење