Ревизорите ги потврдија сомневањата на обвинителството: погонските станици во РЕК „Битола“ платени, но никогаш целосно монтирани

Државниот завод за ревизија во својот најнов извештај за работењето на АД ЕСМ ги потврди наводите на Основното јавно обвинителство Битола во судскиот процес што се води за дислокацијата на погонските станици од Рудникот „Осломеј“ во ПЕ Рудници РЕК „Битола“. Според извештајот на ревизорите, утврдените состојби во целост се поклопуваат со она што го тврди обвинителството – условите на тендерот биле предимензионирани и ограничувачки за конкуренцијата, а иако на избраниот економски оператор му била исплатена целата договорена сума како работата да е завршена, погонските станици не биле целосно монтирани ниту ставени во употреба.

Судскиот процес опфаќа дејствија од 2023 и 2024 година, а на обвинителната клупа се наоѓаат бизнисменот Борче Марковски и неговата фирма „Марковски Компани Борче“, екс директорот на РЕК „Битола“ Пеце Матевски, уште четворица вработени во РЕК „Битола“ кои во тој период биле на раководни функции, како и двајца вработени во фирмата на Марковски. Обвинението на ОЈО Битола се потпира на потпишаната документација од овластени лица од РЕК „Битола“ и од „Марковски компани“, која била искористена за исплата на средствата, а во која погонските станици биле прикажани како целосно монтирани.

Ревизорите во својот извештај отвораат и сомнеж дали набавката и дислокацијата на погонските станици воопшто биле потребни и дали државните средства биле наменски потрошени. Како што се наведува во извештајот на ДЗР, во книговодствената евиденција на РЕК „Битола“ погонските станици се воделе како материјални средства во подготовка, што дополнително ја зајакнува тезата дека тие никогаш не биле ставени во функција. Ревизорите пишуваат дека не е направена монтажа на станиците во РЕК „Битола“ и наведуваат конкретни состојби што ги утврдиле во текот на постапката.

Според наодите на Државниот завод за ревизија, барањата за техничката и професионалната способност во тендерската документација претставувале обемни листи кои се однесуваат на опрема од различен вид и на човечки ресурси со различни квалификации. Притоа, како што се наведува, не е изготвена анализа за начинот на кој е утврден бројот, видот и карактеристиките на потребната техничка опременост и кадровската екипираност, ниту пак дали истата е сразмерна со предметот на набавките, неговата сложеност и вредност. Таквата состојба, според ревизорите, не е во согласност со Законот за јавни набавки.

Дополнително, ревизорите утврдиле дека за услугата паричните средства биле целосно исплатени, и тоа врз основа на потпишан записник и извештаи за завршена работа. Сепак, теренската проверка што ја спровеле покажала дека работата во реалноста не е извршена онака како што е прикажано во документацијата. Токму овој спој меѓу книговодствената евиденција, исплатените средства и фактичката состојба на терен е јадрото на сомневањата што ги изнесуваат и ревизорите и обвинителството.

Поклопувањето на наодите на ДЗР со наводите на ОЈО Битола претставува значаен момент во судскиот процес, бидејќи ревизорскиот извештај може да послужи како дополнителен доказ дека постапката за набавка и дислокација на погонските станици била спроведена спротивно на законските одредби и дека државните пари биле потрошени без соодветна основа. Обвинението тврди дека документацијата била искористена за да се прикаже работа што во реалноста не била завршена, а ревизорите со своите теренски проверки ја потврдуваат токму таа состојба.

Случајот со погонските станици од Рудникот „Осломеј“ е дел од пошироката постапка за работењето на АД ЕСМ, а вчерашниот извештај на Државниот завод за ревизија опфаќа и други сегменти од работењето на компанијата. Сепак, делот посветен на погонските станици е оној што директно се поврзува со актуелниот судски процес во Битола, каде што обвинети се Марковски, Матевски и уште шестмина вработени во РЕК „Битола“ и во фирмата на Марковски. Процесот продолжува, а наодите на ревизорите се очекува да бидат разгледани како дел од доказната постапка.