Рекордни цени на горивата во ЕУ поттикнуваат барања за заеднички данок на екстрапрофит за енергетските компании
FinPortal.mk · 19.9.2026 г.
Европските влади разговараа за воведување заеднички данок на екстрапрофит за енергетските компании, бидејќи речиси рекордните цени на горивата и гасот вршат силен притисок врз лидерите кои бараат начин да го задржат незадоволството на јавноста и подемот на крајната десница. Со избори следната година во осум земји од ЕУ, меѓу кои Франција, Италија, Шпанија и Полска, лидерите се обидуваат да го спречат потенцијалниот удар од она што аналитичарите го предупредуваат дека може да биде еден од најголемите енергетски шокови на континентот во последните децении. Германскиот министер за финансии Ларс Клинбел побара од Европската комисија, на состанокот на министрите за финансии на ЕУ во Даблин, да предложи можни начини за оданочување на она што тој го опиша како прекумерни профити на нафтените компании. „Неколку земји-членки одамна бараат модели“, рече Клинбел, барајќи предлози до следниот месец. „Луѓето гледаат како нафтените компании ја искористуваат ситуацијата, наплатуваат прекумерно и значително ги зголемуваат своите профити. Цените на горивата на пумпите веќе достигнаа историски максимуми низ Европа. Според најголемата европска автомобилска асоцијација АДАЦ, во Германија цената на дизелот достигна рекорден просек од 2,45 евра за литар, додека бензинот достигна нов максимум од 2,31 евро за литар. Цените се уште повисоки во Холандија, каде бензинот го надмина минатонеделниот рекорд и достигна 2,73 евра за литар, а дизелот просечно 2,78 евра за литар. Цените се уште повисоки за бензинот во Данска и за дизелот во Финска. На ниво на целата ЕУ, цените на бензинот се за 24 отсто повисоки од пред една година, дизелот е поскапен за 38 отсто, а авионското гориво чини повеќе од двојно. Референтниот гас се тргува по 81 евро за мегават-час, што е раст од 150 отсто на годишно ниво, а аналитичарите сугерираат дека би можел да достигне 100 евра. Економскиот комесар на ЕУ, Валдис Домбровскис, изјави дека Комисијата „во оваа фаза“ нема планови за механизам за оданочување на ниво на ЕУ,