Рекордни 10.697 слободни работни места, а 88.541 граѓанин активно бара работа
Македонскиот пазар на труд се соочува со изразен парадокс: компаниите пријавуваат рекорден број непополнети позиции, додека истовремено десетици илјади граѓани се регистрирани како активни баратели на работа. Податоците на Државниот завод за статистика за второто тримесечје од 2026 година покажуваат сериозно несовпаѓање меѓу понудата и побарувачката на работна сила, што укажува дека проблемот не е само во недостигот од работници, туку и во несоодветноста меѓу нивните квалификации и потребите на работодавачите.
Според официјалните податоци, во второто тримесечје од 2026 година во земјава биле регистрирани 10.697 слободни работни места, додека бројот на пополнети работни позиции изнесувал 483.171. Стапката на слободни работни места достигнала 2,17 отсто, што претставува рекордно ниво за македонскиот пазар на труд. Овие бројки ја отсликуваат состојбата во која работодавачите не можат да најдат соодветен кадар, иако формално има голем број лица кои активно бараат вработување.
Најмногу работници недостигаат во услужните дејности и продажбата, каде што биле евидентирани 2.980 слободни позиции. Овие занимања опфаќаат продавачи, келнери, готвачи, услужен персонал и други работници што се во непосреден контакт со потрошувачите. Токму во овие сектори недостигот од работна сила е најизразен, што укажува на тоа дека домашните и странските компании имаат најголема потреба токму од персонал со средно образование и практични вештини.
Највисока стапка на непополнети позиции, од 6,23 отсто, имало во секторот за сместување и послужување храна. Овој податок е особено значајен ако се има предвид дека станува збор за дејност која е директно поврзана со туристичката сезона и која традиционално се соочува со недостиг од квалификувана работна сила. Најниска стапка, од 0,38 отсто, била регистрирана во снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација, што покажува дека во овие сектори понудата и побарувачката на работна сила се речиси избалансирани.
Најголема потреба од нови работници имале компаниите со 10 до 49 вработени, кај кои стапката на слободни работни места достигнала 3,20 отсто. Овој податок укажува дека малите и средни претпријатија се оние кои најмногу чувствуваат недостиг од работна сила и кои најтешко успеваат да ги пополнат своите слободни позиции. За разлика од нив, поголемите компании со над 250 вработени имаат пониски стапки на непополнети работни места, што може да се должи на подобри услови за работа, повисоки плати и поголема стабилност што ја нудат на своите вработени.
Наспроти рекордната побарувачка за работници, во јуни во Агенцијата за вработување биле евидентирани 88.541 активни баратели на работа. Тоа значи дека бројот на регистрирани невработени е повеќекратно повисок од бројот на слободни позиции. Овој јаз меѓу понудата и побарувачката на работна сила е клучен показател за структурните проблеми на македонскиот пазар на труд, кои не можат да се решат само со зголемување на бројот на слободни работни места.
Овие бројки укажуваат дека проблемот не е само во недостигот од работна сила, туку и во несоодветноста меѓу квалификациите на невработените и потребите на работодавачите. Влијание имаат и регионалната распределба на работните места, висината на платите, условите за работа и иселувањето на работоспособното население. Иако бројот на активното население во второто тримесечје се зголемил, тоа не значи дека сите активни лица можат веднаш да ги задоволат барањата на пазарот на труд.
Според податоците, во второто тримесечје од 2026 година активното население во земјава продолжило да расте, што е позитивен сигнал за пазарот на труд. Сепак, растот на активното население сам по себе не го решава проблемот со несовпаѓање на вештините. За да се намали јазот меѓу слободните работни места и невработените, потребни се мерки за преквалификација и доквалификација на работната сила, како и подобрување на условите за работа во секторите кои најмногу недостигаат работници.
Податоците за втората четвртина од 2026 година покажуваат дека македонскиот пазар на труд сè уште се соочува со значителни предизвици. Рекордниот број слободни работни места од 10.697 е показател за заживување на економската активност, но истовремениот висок број на активни баратели на работа од 88.541 укажува дека економскиот раст не се пренесува автоматски врз вработувањето. Овој парадокс на пазарот на труд бара системски пристап и координација меѓу институциите, работодавачите и образовниот систем.