Различен третман од Народната банка: Алта банка доби шанса за спас, Еуростандард банка заврши во стечај

Шест години по затворањето на Еуростандард банка, повторно се отвора прашањето дали Народната банка во 2020 година ги искористила сите можности за да се избегне нејзиниот стечај. Повод за новите дилеми е случајот со Алта банка од Битола, која и покрај тоа што ѝ беше одземена дозволата за работа во матичната Србија, како и во Црна Гора, во Македонија доби сосема поинаков третман од централната банка.

Имено, Народната банка во случајот со Алта банка одлучи да воведе администрација, со што ѝ овозможи на банката да продолжи да функционира и да ги зачува нејзиниот имот и работењето. Овој случај, според колумната „Кого штити Народна банка“, покажува дека постојат различни механизми и инструменти што можат да се применат пред да се посегне по најдрастичната мерка – одземање на дозволата и отворање стечајна постапка.

Токму затоа повторно се наметнува прашањето за одлуката со која во 2020 година беше затворена Еуростандард банка. Зошто тогаш не беа разгледани или применети други можности за нејзина стабилизација, особено во период кога сопствениците вложуваа значителни средства за докапитализација? Ова прашање останува отворено и покрај фактот што целта на Народната банка, како што се наведува, е да го заштити финансискиот систем, но и интересите на штедачите и клиентите.

Останува дилемата зошто инструментите што денес се применуваат во случајот со Алта банка не беа искористени и во случајот со Еуростандард банка. Дали во 2020 година навистина беа исцрпени сите можности за спас на банката или можеше да се избере поинаков пристап, кој ќе ги заштитеше и штедачите, клиентите и сопствениците? Ова се дел од прашањата што ги отвора колумната „Кого штити Народна банка“, во која повторно се проблематизира постапувањето на централната банка и различниот пристап кон двата банкарски случаи.

Споредбата меѓу двата случаи дополнително ја засилува дилемата за доследноста во постапувањето на централната банка. Додека во случајот со Алта банка беше избран пат на администрација што овозможува зачувување на работењето, во случајот со Еуростандард банка беше избрана најдрастичната мерка – одземање на дозволата и отворање стечајна постапка. Ваквата разлика во пристапот, како што се наведува, отвора прашања за критериумите врз основа на кои Народната банка одлучува кој инструмент ќе го примени во кој случај.

Колумната „Кого штити Народна банка“ повторно ја става во фокус одговорноста на централната банка кон штедачите, клиентите и сопствениците на банките, како и кон стабилноста на целиот финансиски систем. Прашањето дали во 2020 година можеше да се избере поинаков пристап кон Еуростандард банка останува отворено, а случајот со Алта банка од Битола покажува дека алтернативните механизми за стабилизација на банките се достапни и применливи.