Рајанер: Европа нема да остане без авионско гориво, но високите цени ќе опстојат уште 12 до 18 месеци

Извршниот директор на Рајанер, Мајкл О’Лири, изјави во четвртокот дека не очекува недостиг од авионско гориво во Европа оваа зима, ниту пак во текот на летото 2027 година, дури и покрај нарушувањата во синџирите на снабдување предизвикани од војната со Иран. „Нема сомнение дека нема да има проблем со достапноста на авионско гориво во Европа оваа зима, ниту, искрено, до следното лето, освен ако не се случи некој непредвиден настан“, рече О’Лири на прес-конференција организирана од Airlines for Europe (A4E) во Брисел.

Неговите коментари нудат смирување во однос на снабдувањето, но авиокомпаниите и патниците и понатаму се соочуваат со постојано високи трошоци за гориво. Како што претходно објави Euronews Business, пониската сезонска побарувачка од ноември и зголемениот увоз од Азија се очекува да го одржат снабдувањето на Европа во наредните месеци. Според Kpler, речиси 900.000 тони авионско гориво од Азија требаше да пристигнат во тој период. Тие пратки можат да помогнат да се спречат недостизи, но веројатно нема да донесат големо олеснување во однос на цените.

„Авионското гориво веројатно ќе биде предмет на повисоки цени, особено затоа што е длабоко поврзано со пазарот на дизел, кој станува сè понатегнат и неодамна бележи рекордни цени“, изјави Џорџ Шо, висок аналитичар на Kpler за пазарите на дестилати, за Euronews на 23 септември. Европската комисија, исто така, на 8 септември соопшти дека зголеменото производство на рафинериите во ЕУ и алтернативниот увоз ја задоволуваат европската побарувачка за авионско гориво, иако дополнителни нарушувања на Блискиот Исток би можеле да го затегнат снабдувањето. Г7 минатата недела се согласи да го забрза ослободувањето на 100 милиони барели од стратешките резерви за да го намали притисокот врз енергетските пазари. Во средата, Меѓународната агенција за енергетика појасни дека тие барели се дел од итната резерва договорена во март. Нејзините членки ја поддржаа забрзаната достава на остатокот и дадоа приоритет на дизелот поради тесното снабдување, иако соопштението не прецизираше ослободување на авионско гориво.

Цените на авионското гориво растат побрзо од цените на суровата нафта откако започна војната, бидејќи нападите врз рафинериите го нарушија производството и ја зголемија разликата меѓу цената на суровата нафта и цената на готовото гориво. Според најновиот монитор за цени на горивата на Меѓународната асоцијација за воздушен транспорт, Европа и Заедницата на независни држави (ЗНД), која вклучува неколку поранешни советски републики, имале највисока просечна цена на авионско гориво од сите региони. Цените во просек изнесувале 195,95 долари за барел во неделата што заврши на 2 октомври, повеќе од двојно од нивото една година претходно. Иако таа недела паднале за 1%, глобалната премија на авионското гориво над суровата нафта останала приближно три пати повисока од нивото од претходната година.

„Историски, авионското гориво беше некаде меѓу 10 и 15 отсто поскапо од суровата нафта Брент. Во моментов е околу 50 отсто поскапо“, рече О’Лири. Тој очекува таа премија да се задржи уште 12 до 18 месеци, наведувајќи ги нападите врз руските и блискоисточните рафинерии, како и ограничувањата во достапноста на танкери и рафинериски капацитети. Рајанер минатиот месец соопшти дека ќе го намали зимскиот распоред на летови за да ја ограничи изложеноста на повисоките трошоци за гориво, намалувајќи ја целогодишната цел за патници на 214 милиони од 216 милиони.