Рафинериите на пат кон рекордни профити од недостигот на дизел

Само неколку дена откако Доналд Трамп објави договор за увоз на руски дизел во САД со цел да ги намали растечките цени на пумпите, светскиот енергетски надзорник предупреди дека глобалниот недостиг на гориво ќе се протегне до 2027 година. Временското олеснување на санкциите што го најави Трамп беше критикувано дека нуди „премногу малку, премногу доцна“ за да ги ублажи високите цени на пумпите, предизвикани од затворањето на рафинериите оштетени во војната на Блискиот Исток и во Русија, некогаш вториот најголем извозник на дизел во светот по САД.

Меѓународната агенција за енергетика соопшти дека недостигот ќе се протегне и во новата година, и покрај плановите за олеснување на трговските санкции или ослободување на итните резерви, што претставува удар за глобалната економија. „Рекордните цени на дизелот веќе имаат широки економски последици, бидејќи го зголемуваат трошокот за стоки и влијаат врз реалните приходи, економската активност и инфлацијата“, додаде агенцијата.

Сепак, среде оваа економска мрачност, дел од западните рафинерии што преработуваат сурова нафта во горива се подготвуваат за својот ден. Глобалниот недостиг што доведе до високи цени на британските пумпи треба да им донесе рекордни профити. Шефот на француската енергетска компанија TotalEnergies, Патрик Пујане, изјави дека енергетската криза, запалена од речиси осум месеци војна на Блискиот Исток, обезбедила „мноштво можности ако сте способни да ги искористите“. За него, клучот за искористување на придобивките од глобалната криза со горивата лежи во поседувањето низа рафинерии низ Европа, подготвени да продаваат дизел на пазар кој гладува.

Дизелот сочинува 10 отсто од светската потрошувачка на енергија и е познат како „работно коњче“ меѓу горивата поради својата улога во напојувањето на опремата клучна за секторите од земјоделството, рударството и производството до бродскиот транспорт и логистиката. Но, до минатиот месец, снабдувањето на глобалниот пазар паднало за околу еден милион барели дневно од нивото во 2025 година, поради комбинацијата од штети на рафинериите во Заливот и Русија и извозните ограничувања од Кина. Растечките трошоци за бизнисите и потрошувачите веќе вршат притисок врз делови од глобалната економија, од американските земјоделци во пченкарниот појас на Средниот Запад до локалните автобуски оператори во Англија.

Најголемите добивки најверојатно ќе дојдат од рафинериите во САД, каде извозот на нафтени производи пораснал за повеќе од 50 отсто во изминатата година, од околу 1,25 милиони барели дневно на рекордно високо ниво од 1,9 милиона барели дневно во текот на летото, ефективно надоместувајќи ги загубите од рафинериите во Заливот. Пазарната вредност на три од најголемите американски рафинерии – Marathon Petroleum, Valero Energy и Phillips 66 – повеќе од двојно се зголеми од почетокот на кризата. Акциите на овие компании годинава пораснаа за вкупно 215 милијарди долари, бидејќи нивните цени постојано растеа до последователни рекордни нивоа. Во наредните недели овие рафинерии се очекува да објават најголеми профити досега.

Најголемата европска нафтена и гасна компанија, Shell, им соопшти на инвеститорите дека очекува рекордни профити од секој барел произведено гориво во последните три месеци, откако во текот на летото објави втор највисок квартален профит досега. Маржите на рафинирање на Shell се предвидуваат да се речиси двојно зголемат на 42 долари за секој барел рафиниран производ продаден во периодот од јули до септември, нагло зголемување од 24 долари за барел во претходниот период.