Работодавците во приватниот сектор имаат рок до 31 декември да го исплатат К-15, минималниот износ годинава е 19.560 денари

Работодавците од приватниот сектор во Македонија имаат уште нешто повеќе од два месеца да го исплатат регресот за годишен одмор, познат како К-15. Крајниот рок за исполнување на оваа законска обврска е 31 декември, а минималниот износ што работниците треба да го добијат годинава изнесува околу 19.560 денари.

Исплатата на К-15 започна на 1 јули, што значи дека работодавците имаат на располагање период од половина година во кој можат да ја извршат оваа обврска. Право на овој надоместок имаат работниците кои во текот на календарската година имаат најмалку шест месеци непрекинат работен однос кај истиот работодавач, што е основен услов за стекнување на правото на регрес.

Регресот за годишен одмор претставува задолжителен годишен надоместок во приватниот сектор, чија основна цел е финансиска поддршка на вработените за трошоците поврзани со користењето на годишниот одмор. Овој надоместок не е предвиден како дополнителен бонус или награда, туку како законска обврска што работодавачот мора да ја исполни во рамките на утврдениот рок.

Висината на К-15 не е фиксна и не е однапред одредена со еден единствен износ за сите работници. Наместо тоа, таа се пресметува во зависност од просечната нето-плата во државата во последните три месеци пред месецот во кој се врши исплатата. Минималниот износ изнесува 40 проценти од просечната месечна нето-плата, што значи дека конечната сума може да се разликува во зависност од тоа кога работодавачот ќе ја изврши исплатата. Оваа динамична формула значи дека работник чиј работодавач ќе исплати регрес во декември може да добие различен износ од работник чиј работодавач исплатил во јули или август, бидејќи просечната плата што се зема како основа се менува од месец во месец.

Работодавачите имаат можност да исплатат и повисок регрес од законскиот минимум, во согласност со колективните договори и утврдените услови што важат во конкретната компанија или сектор. Ова значи дека минималниот износ од 40 проценти од просечната нето-плата претставува долна граница под која работодавачот не смее да оди, но горната граница не е ограничена со закон и зависи од внатрешните акти и договори.

За компаниите што нема да ја исполнат обврската за исплата на К-15 се предвидени парични казни. Дополнително, санкции се предвидени и за случаите во кои работодавачот ќе му го исплати регресот на работникот, а потоа ќе го принуди парите да ги врати во готовина. За ваквото постапување, под законски утврдените услови, е предвидена и можност за затворска казна до една година. Овие одредби имаат за цел да спречат злоупотреби при исплатата на регресот и да обезбедат дека средствата навистина остануваат кај работникот.

Работниците што ги исполнуваат условите имаат право да го добијат регресот најдоцна до крајот на календарската година, без оглед на тоа дали веќе го искористиле годишниот одмор. Ова значи дека правото на К-15 не е условено со фактичкото користење на одморот, туку произлегува од исполнувањето на условите за работен однос во текот на годината. Работниците кои имаат шест месеци непрекинат работен однос кај истиот работодавач имаат право на исплата дури и ако годишниот одмор го користат подоцна или во следната година.

Со оглед на тоа што рокот истекува на 31 декември, работодавците во приватниот сектор имаат уште нешто повеќе од два месеца да ја исполнат оваа обврска. Неисплатата во предвидениот рок повлекува парични казни, а дополнително се санкционира и секое настојување исплатените средства да се вратат од работникот во готовина, што е заштитна мерка за работниците во случаи кога работодавачот формално ја исполнува обврската, но потоа бара поврат на парите.