Првите 1.000 дена под шеќерна рестрикција: што открива здравјето на една генерација по седум децении

Тие се родени во Британија која сè уште се опоравувала од воените тешкотии. Иако сирените за воздушна опасност веќе замолкнале, многу секојдневни намирници сè уште биле на рестрикција, вклучително и шеќерот. Возрасните смееле да консумираат околу три супени лажици (40 грама) дневно, за да се растегне меѓу шолјите чај, печивата и десертите, додека децата биле ограничени на помалку од една супена лажица. Од бебињата и најмалите деца се очекувало да имаат малку или воопшто да немаат додаден шеќер.

Потоа, во 1953 година, сопирачките попуштиле. Одделните ограничувања за слатки и чоколадо биле укинати во февруари, а потоа и за шеќерот во септември. До втората половина на 1954 година, просечната потрошувачка на шеќер речиси двојно се зголемила. Укинувањето на повоената шеќерна рестрикција неволно создало природен експеримент чии последици научниците штотуку почнале да ги откриваат. Низа неодамнешни истражувања укажуваат дека поминувањето на првите 1.000 дена од животот под шеќерна рестрикција можеби оставило траги врз здравјето на луѓето повеќе од седум децении подоцна.

„Она што го прави крајот на шеќерната рестрикција особено интересен е природата на изложеноста“, изјавила д-р Џиажен Женг од Хонгконшкиот универзитет за наука и технологија во Гуангџоу, Кина, која работела на неколку од неодамнешните истражувања. „Во септември 1953 година, достапноста на шеќер се променила прилично нагло на ниво на население, во голема мера поради политика, а не поради индивидуален избор. Во извесна смисла, историјата создаде експеримент што никогаш не би можеле намерно да го спроведеме во човечкиот животен век.

Првото од овој бран истражувања за шеќерната рестрикција било објавено во списанието Science пред две години. Д-р Тадеја Грачнер од Универзитетот во Јужна Калифорнија и нејзините колеги користеле податоци од UK Biobank за да го споредат здравјето на луѓе родени непосредно пред и по завршувањето на шеќерната рестрикција во Обединетото Кралство. Некои биле изложени на ова средина со малку шеќер само додека биле во матката; други останале изложени со месеци или години, додека оние зачнати откако завршила рестрикцијата воопшто не биле изложени. Грачнер открила дека колку подолго луѓето поминале под рестрикција, толку помал бил нивниот ризик од развој на дијабетес тип 2 и висок крвен притисок во средната и подоцнежната возраст. Оние изложени во текот на целите први 1.000 дена имале 35 отсто помал ризик од дијабетес тип 2 и 20 отсто помал ризик од висок крвен притисок од оние кои никогаш не искусиле рестрикција.

Овие наоди поттикнале Женг и други да се запрашаат дали ефектите можеби се протегаат и на други органски системи. Во изминатите неколку месеци, дополнителни истражувања врз основа на податоците од UK Biobank, спроведени од неговата група и од други, ја поврзале намалената изложеност на шеќер со помали ризици од сè подолг список здравствени состојби.

„Повеќе ме погоди доследноста низ различните органски системи отколку која било поединечна проценка на ефектот“, рекол Женг. „Во нашата работа видовме поврзаности со кардиоваскуларни заболувања, заболувања на црниот дроб, респираторно здравје, деменција и, понеодамна, пошироки мерки на стареење. Нашето истражување за стареењето, на пример, откри помала вкупна инциденца на болести поврзани со белезите на стареењето и умерено помлади биолошки и органски возрасти кај луѓето изложени на рестрикција рано во животот.

Грачнер не е целосно изненадена. „Многу од овие исходи се поврзани“, рекла таа. „Дијабетесот, хипертензијата и дебелината се главни фактори на ризик за кардиоваскуларни заболувања, когнитивно опаѓање и неколку други состојби, па ако раното ограничување на шеќер влијае на тие почетни ризици, поврзаностите низ широк сет на сродни исходи се она што би се очекувало.

Можеби уште поизненадувачко е тврдењето дека ефектите би можеле да се протегаат надвор од физичкото здравје. Во август, професорката Нофар Геифман од Универзитетот во Сари и нејзините колеги објавиле дека луѓето кои ги поминале целите први 1.000 дена од животот под шеќерна рестрикција имале 33 отсто помал ризик да им биде дијагностицирана анксиозност од оние родени откако завршила рестрикцијата. Тие исто така биле помалку склони да изразат преференција кон слатки храни со децении подоцна. „И покрај зголемената потрошувачка на шеќер по рестрикцијата, раните нутритивни средини изгледаат дека имаат трајна важност за менталното здравје“, рекла Геифман.

Како таква релативно кратка разлика во изложеноста на шеќер можеби оставила траги што се откриваат многу децении подоцна, останува неизвесно. Грачнер рекла: „Можеме да покажеме дека растењето со помалку шеќер било заштитно со децении подоцна, но не и како: дали преку самиот шеќер, преку преференциите за вкус формирани рано, или преку метаболичка реакција поставена рано во животот.