Пратеникот Стојаноски тврди осум квартали раст над три отсто, но статистиката покажува поинаку

Тврдењето на пратеникот од ВМРО-ДПМНЕ Бојан Стојаноски дека актуелната влада, во која министерка за финансии е Гордана Димитриеска-Кочоска, има осум квартали раст на економијата од три и над три насто, не е во целост точно. Според податоците на Државниот завод за статистика, во таа серија од осум квартали два квартала имаат раст под три отсто, односно по 2,9 насто. Блиску до наведеното, но сепак непрецизно, покажува анализата на економските бројки што ја отвори дебатата за тоа која влада водела добра, а која лоша економска политика.

Растот на бруто-домашниот производ на секои три месеци е тема на политичка битка меѓу партиите, во којашто тие докажуваат која партија водела добри, а која лоши економски политики. Бројките кажуваат многу, но мора да се стават и во контекст. Клучно прашање е дали се остварени во време на криза или кога светската економија цутела, дали се остварени со големи буџетски дефицити или можеби со суфицит, и дали, на крајот, тоа се мери преку намалување на сиромаштијата кај граѓаните.

Освен добрата дебата во кафеана околу бројките, за политиките и за луѓето зад растот на БДП, дополнителен мотив за оваа колумна беше и изјавата на пратеникот Стојаноски. Тој вели дека актуелната влада има осум квартали раст на економијата од три и над три насто. Одговорот на првата дилема е дека пратеникот не е најпрецизен во изнесеното, бидејќи во серијата од осум квартали, според Државниот завод за статистика, сепак два се под три насто, односно по 2,9 насто.

Второто тврдење на пратеникот — дека ваква серија раст никогаш не се случила во историјата на Република Македонија — исто така не е баш најточно. Серијата на раст на БДП на оваа влада е добра, особено бидејќи се случува во време на кризи. Прво, ланската борба со инфлацијата, потоа годинашнава енергетска криза, предизвикана од нападот на САД и Израел врз Иран, блокирањето на Ормускиот Теснец и големите штети врз петрохемиската индустрија на Блискиот Исток.

Колку е историска оваа серија покажува споредбата која влада од 2001 година заклучно со вториот квартал од 2026 година имала најдобра серија на раст на БДП од над три насто, во минимум три последователни квартали. Резултатите се интересни: од табелата се гледа дека владите на Мицкоски и Димитриеска-Кочоска и на Хари Костов со Радмила Шекеринска како в.д. и Владо Бучковски – Никола стојат високо на таа листа. Тоа значи дека серијата на актуелната влада е меѓу најдобрите, но не и единствена во историјата, како што тврди пратеникот.

Суштината на дебатата е дека економските бројки не можат да се читаат изолирано од контекстот во кој се остварени. Растот од над три отсто во услови на инфлациска и енергетска криза има поинаква тежина од истиот раст во стабилни времиња. Затоа политичката битка околу кварталните податоци за БДП бара прецизност, но и разбирање на околностите — нешто што и пратеникот Стојаноски и неговите критичари треба да го имаат предвид кога ги изнесуваат своите тврдења пред јавноста.