Посвоените бараат законски измени за да го дознаат своето биолошко потекло

Посвоените лица во Македонија треба да имаат законско право да дознаат кои се нивните биолошки родители и да добијат пристап до документацијата за своето потекло, порача денеска од Охрид Илија Јовановиќ, претседател на Здружението за заштита, помош и унапредување на статусот на маргинализираните групи граѓани „Градиме иднина“ од Скопје. Тој побара измени на законските одредби што го ограничуваат тоа право, оценувајќи го проблемот како горлив и болен за сите посвоени лица кои трагаат по своите биолошки родители.

„Ова е горлив проблем, болна тема за посвоените кои трагаат по своите биолошки родители. За жал, живееме во лага“, рече Јовановиќ, обраќајќи се од Охрид. Според него, посвоените лица со години живеат без никакви сознанија за своето потекло, а многумина преку социјалните мрежи самостојно ги бараат своите биолошки родители, браќата, сестрите и другите роднини.

Јовановиќ информираше дека на вчерашната работна средба со претставници на Министерството за труд и социјална политика и со министерот Ѓоко Велковски било ветено формирање комисија што ќе работи на измени на легислативата. Тој во име на посвоените бара да се измени или целосно да се укине членот 123-а, за кој смета дека ги спречува да го дознаат своето биолошко потекло.

Покрај пристапот до податоците за биолошкото потекло, Јовановиќ бара и измени со кои ќе се зачува изворниот идентитет на посвоеното лице во документацијата за посвојувањето. „Како што им е дадено името од биолошките родители, така и да остане. Не смее целиот идентитет да се брише“, истакна тој.

Како една од најсериозните последици од недостигот на информации за биолошкото потекло, Јовановиќ го посочи ризикот од стапување во брак меѓу лица кои не знаат дека се во сродство. „Не сакаме да дозволиме браќа и сестри да се разделуваат со посвојувањето, а потоа, не знаејќи дека се во сродство, да стапуваат во брак“, рече тој. Притоа наведе случај во кој, според неговото сведоштво, сродството било откриено со ДНК-анализа откако брат и сестра, разделени со посвојувањето, стапиле во брак.

Според Јовановиќ, во Охрид има меѓу 10 и 15 семејства што трагаат по своите биолошки роднини, што говори дека проблемот не е изолиран, туку засега значителен број граѓани во земјата. Тој тврди дека целокупната документација за посвојувањата се чува во Државниот архив на Република Македонија во Скопје и ги повика посвоените да не се откажуваат од потрагата по податоците за своето потекло.

Јовановиќ упати повик и до посвоените лица и до посвоителите да се вклучат во иницијативата за законски измени, најавувајќи и формирање на тела што ќе работат на ова прашање. Според него, само со заеднички притисок од засегнатите страни може да се постигне промена на законската рамка што години наназад им го ограничува правото на посвоените да ја дознаат вистината за своето потекло.

Иницијативата доаѓа во момент кога претставници на здружението веќе оствариле контакт со надлежното министерство, а ветувањето за комисија што ќе работи на измени на легислативата претставува прв конкретен чекор кон можно решение. Останува да се види дали и кога комисијата ќе биде формирана и дали нејзината работа ќе резултира со измени што ќе им овозможат на посвоените лица пристап до документацијата и зачувување на нивниот изворен идентитет.