Полска: од советската ера до меѓу дваесетте најголеми економии во светот
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
Над улиците на Варшава натопени од дожд, видиковецот на кулата Варсо гледа кон објектот што Јосиф Сталин му го подари на Полска, а кој со децении ги дели мислењата. За некои, советската Палата на културата и науката е кошмар на пијан слаткар и реликт на угнетувањето што требало одамна да биде урнат. За други, таа е икона на градскиот хоризонт и монументално предупредување од историјата. За раководството на кулата Варсо, завршена пред четири години како највисока зграда во ЕУ, со шпиц од 310 метри што симболично се издига над сталинистичкиот сосед, таа е само точка на патот кон економската благосостојба на Полска. „Гледаме од високо на неа“, вели Чезари Блашчик, управен директор на ХБ Реавис во Полска, која е сопственик на кулата, покажувајќи кон палатата отспротива. Пред неколку месеци, одење по јаже поминало низ 500-метарската празнина меѓу двете згради. „Тоа беше симболична прошетка од минатото кон иднината“, вели неговата колешка Наталија Касперска. „Бидејќи сме повисоки од Палатата на културата, тоа го третираме како: ‚Го надминавме комунизмот и сега сме земја со силна економија‘“, додава Блашчик. Во четирите децении откако Полска се ослободи од советската доминација, земјата е преобразена. Ако се исклучат земјите извознички на нафта и финансиските центри, приходите во Полска се приближиле кон западните нивоа со најбрзо темпо во светот — од 40 отсто од просекот на ЕУ во средината на 1990-тите до 81 отсто минатата година. Националниот доход минатата година го надминал еден трилион долари, што ја сместува Полска меѓу 20-те најголеми економии во светот. Проекциите на Меѓународниот монетарен фонд покажуваат дека доходот по глава на жител наскоро ќе ги надмине Јапонија и Шпанија. „Пред четири децении бевме во — простете ми на изразот — длабока неволја“, вели Марчин Босацки, заменик-министер за надворешни работи на Полска. Во својот раскошен кабинет во Варшава, додека меша чај со лимон, тој се присетува како во 1980-тите стоел во ред по училиште и до пет часа за да ку