Половина од семејниот буџет во Македонија оди за храна и пијалаци, покажуваат податоците за потрошувачката

Домаќинствата во Македонија најголем дел од своите месечни приходи ги трошат за храна и безалкохолни пијалаци, покажуваат податоците за структурата на семејната потрошувачка. Според овие показатели, речиси половина од семејниот буџет оди токму за оваа ставка, што ја прави најголемата единечна расходна категорија во домашните финансии.

По храната и пијалаците, следните најзначајни ставки во месечната потрошувачка на македонските семејства се трошоците за домување, односно за кирија, струја, вода, гас и други комунални услуги. Овие два сегменти заедно сочинуваат најголемиот дел од вкупните месечни издатоци на едно домаќинство, што значи дека за останатите потреби — облека, транспорт, здравство, образование, рекреација и култура — останува значително помал дел од расположливиот доход.

Ваквата структура на потрошувачката ја потврдува високата чувствителност на македонските семејства на движењата на цените на храната. Бидејќи храната зазема толку голем дел од буџетот, секое поскапување на основните прехранбени производи директно и веднаш се одразува на куповната моќ на домаќинствата и на нивната способност да покријат други трошоци.

Податоците дополнително покажуваат дека трошоците за транспорт, како и за облека и обувки, учествуваат со значително помал процент во вкупната потрошувачка, додека издатоците за рекреација, култура и образование се меѓу најниските категории. Оваа распределба укажува дека најголем дел од семејниот буџет е насочен кон задоволување на основните егзистенцијални потреби.

Економистите често истакнуваат дека високото учество на храната во семејната потрошувачка е показател за понизок стандард, бидејќи во развиените економии тој процент е значително помал. Колку е поголем делот од буџетот што оди за храна, толку помалку средства остануваат за штедење, инвестиции или за потрошувачка на производи и услуги со повисока додадена вредност.

Оваа структура на трошење има и пошироки економски последици. Кога домаќинствата го насочуваат најголемиот дел од своите приходи кон основните потреби, домашната побарувачка за други стоки и услуги останува ограничена, што влијае и на вкупната економска активност. Истовремено, ваквата состојба ги прави семејствата поранливи на инфлациските притисоци, особено кога станува збор за раст на цените на прехранбените производи.

Следењето на структурата на семејната потрошувачка останува клучно за разбирање на животниот стандард на граѓаните и за креирање на економски мерки насочени кон заштита на најзагрозените категории домаќинства. Колку поголем е делот од буџетот што оди за храна, толку е поголема потребата од внимателно следење на цените и од политики што ќе ја ублажат нивната тежина врз семејните финансии.