Подводната инфраструктура станува нова арена на глобалната безбедност и инвестиции — 19.9.2026

Критичната подводна инфраструктура врз која почива глобалната економија станува сè поранлива, а владите започнуваат да проценуваат како да ја заштитат. Компаниите и државите сè повеќе сфаќаат дека иднината на војувањето не е само во воздухот, туку и на морското дно. Загриженоста за ранливоста на критичната инфраструктура, како каблите за поврзување и енергетските цевководи што минуваат по морското дно, ги поттикнува нациите и корпорациите да вложуваат внимание и значителни средства во нови технологии наменети за подводна употреба.

Катја Бего, виш истражувач во Чатам хаус, изјави за CNBC дека токму променливата безбедносна средина го изнесе ова прашање во прв план. Истовремено, според неа, брзиот напредок на вештачката интелигенција, дроновите и автономната технологија овозможуваат нови пристапи кон подводниот надзор. Од автономни подводни возила до сензори прикачени на подморски кабли, владите и воените сојузи истражуваат начини за подобро следење на инфраструктурата што ја потпира глобалната економија. „Целата наша економија е изградена врз ова“, рече Бего.

Во септември 2022 година, неколку месеци откако Русија започна целосна инвазија врз Украина, експлозии ги раскинаа гасоводите „Северен тек“ под Балтичкото Море. Истражителите утврдија дека цевководите, изградени за испорака на природен гас од Русија до Германија, биле намерно саботирани. Според Бего, овој инцидент, заедно со штетите на подводната инфраструктура во други делови од светот, како Арктикот и близу Тајван, го сврте вниманието на владите кон ранливостите на кои им се посветуваше малку внимание во децениите по Студената војна. „Ова беше занемарено доста долго време, така што има доста за надоместување“, изјави таа.

Според TeleGeography, телекомуникациска истражувачка фирма која ги следи глобалните подморски кабелски мрежи, повеќе од 1,5 милион километри подморски комуникациски кабли се во употреба ширум светот од почетокот на 2026 година. Покрај телекомуникациските кабли и нафтените и гасните цевководи, растечка мрежа на подморски енергетски кабли исто така ги поврзува пазарите на електрична енергија и пренесува струја од офшор-ветерните паркови до копното. Во меѓувреме, широката употреба на воздушни дронови за време на војната меѓу Украина и Русија покажа како автономните системи управувани од далечина можат да ја променат природата на војувањето. Бего морската средина ја опиша како „следен логичен домен“.

Одбранбените компании веќе се позиционираат за таа промена. Италијанскиот бродоградител Fincantieri во јули објави планови да стекне мнозински удели во четири компании, за околу 600 милиони евра (689 милиони долари), со цел да ги прошири капацитетите за подводни и површински дронови, морско истражување и подморска комуникација. Компанијата се потпира на повеќе од еден век искуство во подморници за да премине од она што извршниот директор Пјероберто Фољеро го нарекува „конвенционален подводен“ свет во „неконвенционален“ што опфаќа помали подморници, дронови и подводна телекомуникација. Фољеро подводната телекомуникација ја опиша како „вистинскиот двигател на овој нов екосистем“ и гледа идни површински бродови како „мајчини бродови“ што координираат мрежи на возила што работат над морското дно и низ водениот столб.

Fincantieri не е сама. Големи одбранбени групи, меѓу кои и францускиот Thales, воспоставија бизниси што покриваат сонар, противподморничко војување, откривање мини и автономни подводни системи, додека и големите и малите фирми бараат своја улога на пазарот во зародиш за работење под површината на океанот. Германската одбранбено-технолошка компанија Euroatlas е уште една компанија со поглед кон потенцијално профитабилниот бизнис за одбрана на морското дно. Таа разви автономно подводно возило наречено GrayShark, кое може да отпатува до зададена област и да изврши мисија без човечко управување.