Пиперки и грозје вратени од Бугарија и Црна Гора по дополнителни анализи пуштени на македонскиот пазар

Пиперки и трпезно грозје што претходно беа вратени од Бугарија и Црна Гора, откако во тие земји беа утврдени остатоци од пестициди над дозволените граници, сепак биле пуштени во промет во Македонија по дополнителни лабораториски анализи. Според податоците на Агенцијата за храна и ветеринарство, во изминатите три месеци во земјава биле вратени вкупно четири пратки – три со пиперки и една со црно трпезно грозје.

По враќањето на пратките, Агенцијата за храна и ветеринарство извршила дополнителни контроли, при што домашните анализи не покажале присуство на резидуи од пестициди. Две пратки пиперки од Бугарија биле анализирани во акредитирани лаборатории, а мостри од втората пратка биле испитувани и во државната фитосанитарна лабораторија и во лабораторија во Струмица. Резултатите од сите овие испитувања биле негативни, по што пратките биле ослободени за промет или за понатамошна преработка.

И 14 тони црно трпезно грозје, кое претходно било вратено од Црна Гора, по дополнителните анализи било ослободено за промет или преработка. Оваа пратка, како и пиперките од Бугарија, по повторната проверка ги задоволила условите за ставање на македонскиот пазар.

За разлика од нив, пратката со црвена пиперка од сортата „куртовска капија“, која била вратена од Хрватска, била нештетно уништена. Оваа пратка не поминала низ истиот процес на дополнителни анализи што резултирал со ослободување за промет, туку била отстранета од пазарот на безбеден начин.

Во истиот период, Агенцијата за храна и ветеринарство добила и четири известувања од Хрватска преку Европскиот систем за брзо предупредување за храна. Овие известувања се однесуваат на речиси 50 тони македонско овошје и зеленчук, меѓу кои сливи и пиперки. Според информациите, дел од тие пратки биле уништени, а дел биле задржани на граница и не биле пуштени во промет.

Случајот со вратените и повторно пуштени пратки пиперки и грозје ја илустрира сложеноста на контролата на безбедноста на храната во меѓународната трговија. Кога една земја ќе утврди остатоци од пестициди над дозволените граници во пратка наменета за нејзиниот пазар, таа пратка се враќа во земјата на потекло. Меѓутоа, доколку дополнителните лабораториски анализи во земјата на потекло покажат дека нема резидуи од пестициди, пратката може повторно да биде пуштена во промет или да биде упатена на преработка.

Агенцијата за храна и ветеринарство во овој случај постапила токму по таа постапка – по враќањето на пратките, таа извршила дополнителни контроли во акредитирани лаборатории, вклучително и во државната фитосанитарна лабораторија и во лабораторија во Струмица, а негативните резултати овозможиле пратките да бидат ослободени.

Од друга страна, четирите известувања од Хрватска преку Европскиот систем за брзо предупредување за храна покажуваат дека контролата функционира во двете насоки – не само кога Македонија враќа пратки од странство, туку и кога други земји откриваат потенцијални проблеми со македонски производи. Речиси 50 тони македонско овошје и зеленчук, меѓу кои сливи и пиперки, биле предмет на овие известувања, при што дел од пратките биле уништени, а дел задржани на граница.

Ваквите случаи ја нагласуваат важноста на лабораториската контрола и меѓународната соработка во областа на безбедноста на храната. Тие исто така покажуваат дека враќањето на една пратка не значи автоматски нејзино уништување – доколку дополнителните анализи покажат дека производот е безбеден, тој може да се најде на пазарот, било во земјата на потекло или по преработка.

Агенцијата за храна и ветеринарство, како надлежен орган за контрола на безбедноста на храната во Македонија, во овој период постапила согласно пропишаните процедури, извршувајќи дополнителни контроли и анализи пред да донесе одлука за секоја од вратените пратки. Резултатите од тие анализи биле негативни за пратките пиперки од Бугарија и за црното трпезно грозје од Црна Гора, додека пратката со црвена пиперка „куртовска капија“ од Хрватска била нештетно уништена.