Петрески: Инвестициите се кратат за да се задржи дефицитот на 4,1 отсто од БДП

Вториот ребаланс на буџетот не ја отстранува основната слабост во планирањето на јавните финансии, смета универзитетскиот професор Марјан Петрески. Во поткастот „Каде се парите? со Горан Теменугов“, тој објаснува дека приходите треба да се споредуваат со она што навистина било наплатено претходната година, а не со тогашните неостварени планови.

Според Петрески, клучното прашање е колку е реален буџетот ако парите што државата очекува да ги собере се пресметани преоптимистички. Неговото очекување е дека наплатата ќе расте, но ќе остане под проекциите.

Тој објаснува што се случува кога ветените расходи остануваат, а очекуваните пари не пристигнуваат, и вели дека одговорот открива практика што се повторува низ повеќе влади. „Се намалуваат приходите заради намалување на приходите од акциза, на расходната страна имате потреба да додадете кај пензиските трошоци, но за да буџетскиот дефицит го задржите на 4,1% од БДП, вие ги кратите капиталните расходи“, изјави Петрески во поткастот.

Тој додаде дека кај капиталните расходи приказната е дополнително сложена. „Тие беа проектирани, реков, според мене, релативно адекватно, но со првиот ребаланс се зголемија на околу 46 милијарди денари, па сега повторно се кратат на 40 и до крајот на годината, и тоа нема да се реализира“, објасни професорот.

Според неговата оценка, ваквата практика значи дека притисокот врз јавните финансии се пренесува врз инвестициите, додека дефицитот останува на планираното ниво од 4,1 отсто од БДП. Петрески потенцира дека проблемот не е само во едниот или другиот ребаланс, туку во начинот на кој се планираат приходите уште на почетокот на годината.

Тој смета дека приходите треба да се темелат на реално остварените наплати од претходната година, наместо на планови што однапред се покажале како неостварени. Само така, вели тој, може да се избегне повторувањето на истата практика во која ветените расходи остануваат, а недостигот од пари се покрива со кратење на капиталните проекти.