Пензионерите од Свети Николе излегоа на протест: процентуалното зголемување не ја намалува разликата меѓу најниските и највисоките пензии

Пензионерите од Свети Николе денеска излегоа на улица со порака дека последното најавено процентуално зголемување на пензиите од 3 проценти не ја решава суштинската разлика меѓу оние кои примаат најниски и оние кои примаат највисоки пензии. Со македонската химна и со скандирања „Оставка, оставка“, тие порачаа дека трошоците во маркетите и аптеките се исти за сите, без оглед на тоа колкава пензија примаат.

Според податоците изнесени на протестот, за едни граѓани пензијата ќе порасне за околу 600 денари, додека за други за речиси 2.800 денари. Во земја во која повеќе од 129 илјади пензионери живеат со примања до 23.945 денари, математиката на процентите повторно ги носи пензионерите на улица. Но, зад протестите се крие и многу поголем проблем — пензискиот систем секоја година бара сè повеќе пари од државниот буџет.

Од септемвриската пензија, која ќе се исплаќа во октомври, пензиите ќе се усогласат за околу 3 проценти. За пензија од 20.228 денари тоа значи околу 606 денари повеќе. За просечната старосна пензија од 29.609 денари, зголемувањето изнесува околу 888 денари. За највисоките пензии, пак, зголемувањето оди до речиси 2.830 денари.

Во август пензија примиле 349.334 лица. Од нив, 26.585 пензионери имале пензија до 20.228 денари, додека дури 129.480 лица биле во категоријата до 23.945 денари. Тоа значи дека повеќе од една третина од сите пензионери се под ова ниво. Од другата страна на скалата, пензијата од 94.332 денари ќе порасне за околу 2.830 денари.

Токму тука лежи суштината на спорот околу враќањето на процентуалното усогласување: процентот е еднаков за сите, но номиналниот износ што завршува во паричникот е драматично различен. Пензионерите предупредуваат дека јазот меѓу најниската и највисоката пензија порано бил во сооднос 1:4, а денес достигнал 1:7, и ќе продолжи да се продлабочува доколку не се задржи линеарниот модел.

„Нашата борба е за сите идни пензионери, за корка леб и лекови“, порачаа тие, со што ја истакнаа својата загриженост дека сегашниот модел на усогласување не им обезбедува достоинствена егзистенција на оние со најниски примања. Според нивните оценки, трошоците за живот не прават разлика меѓу пензионерите — сметките за струја, храната и лековите се исти за секого, независно од висината на пензијата.

Протестот во Свети Николе е дел од поширокото незадоволство меѓу пензионерската популација, кое се засилува со секое ново најавено зголемување што не го менува односот меѓу најниските и највисоките примања. Пензионерите бараат промена на моделот кон линеарно зголемување, со што секој пензионер би добил ист номинален износ, наместо процент кој повеќе им носи на оние со веќе високи пензии.

Од друга страна, податоците за бројот на пензионери и нивната структура покажуваат колку е длабок проблемот: речиси 130 илјади лица живеат со примања под 24 илјади денари, што е значително под просечната старосна пензија од 29.609 денари. Тоа значи дека значителен дел од пензионерите се соочуваат со секојдневна борба за покривање на основните животни трошоци.

Пензискиот систем, како што беше истакнато, секоја година бара сè повеќе средства од државниот буџет, што дополнително ја отежнува можноста за значително зголемување на најниските пензии без структурни реформи. Сепак, пензионерите остануваат на ставот дека праведноста во распределбата на зголемувањата мора да биде приоритет, бидејќи разликата од 1:7 меѓу најниската и највисоката пензија не е одржлива и дополнително ја продлабочува социјалната нееднаквост.

Со оглед на тоа што септемвриската пензија се исплаќа во октомври, пензионерите најавуваат дека ќе продолжат со притисокот врз институциите додека не се најде решение што ќе им овозможи достоинствен живот на сите, а не само на оние со повисоки примања. Нивната порака е јасна: борбата не е само за нив, туку и за сите идни пензионери кои ќе се соочат со истиот систем.