Пензијата и дополнителната работа можат да донесат неочекуван данок — како навреме да се подготвите

Речиси секој петти човек на возраст од 65 години и повеќе сè уште работи, дури и кога формално се смета за пензионер. Според извештај од 2025 година на Бирото за статистика на трудот на Соединетите Американски Држави, 19,5 отсто од оваа популација останува активна на пазарот на труд. Поголемиот дел од нив работат со скратено работно време, а некои се занимаваат со дополнителна дејност или консултантски услуги. Иако тоа може да ја зајакне финансиската сигурност, носи и изненадувачки даночни последици.

Ако од дополнителната работа остварите најмалку 400 долари нето заработка, вообичаено треба да платите данок за самовработување на 92,35 отсто од вкупниот профит. Според американската даночна служба, типичната стапка е 15,3 отсто, а таа вклучува 12,4 отсто за социјално осигурување и 2,9 отсто за здравствено осигурување. Пензионерите кои веќе примаат социјална помош не се изземени од ова правило. „Со дополнителната заработка доаѓа и зголемена оданоченост на дел од вашите бенефиции за социјално осигурување, покрај данокот за дополнителниот бизнис“, изјави даночниот експерт Џеф Најт, основач на File Tax.

Оданочениот дел од приходот од социјално осигурување вообичаено се движи од 50 до 85 отсто. Според Управата за социјално осигурување, данок се плаќа на до 85 отсто од бенефициите ако поднесувате федерална даночна пријава како „поединец“ и заработувате над 25.000 долари комбиниран приход, или ако поднесувате заедничка пријава и заработувате над 32.000 долари. Ако приходот е под одреден праг, бенефициите може воопшто да не се оданочуваат. Но, ако заработката од дополнителната работа ве стави во повисок приходен праг, поголем дел од социјалното осигурување може да стане оданочен.

Дополнителната работа може да го подигне вкупниот приход над прагот за прилагодување на месечниот износ поврзан со приходот кај здравственото осигурување, што значи повисоки премии. „Дури и мал приход што ќе го турне вкупниот приход над тој праг може да делува како прилично голем де факто данок“, рече Кејлеб Мојер, сопственик и овластен застапник во Moyer Tax Services. Предизвикот е што тоа не се покажува веднаш, бидејќи прилагодувањата се базираат на приходот од пред две години. Така, премијата за здравствено осигурување во 2026 година се базира на даночната пријава за 2024 година, а премијата за 2027 година — на пријавата за 2025 година. За 2026 година, доплата се додава ако приходот во 2024 година бил над 109.000 долари, односно 218.000 долари за брачна двојка што поднесува заедничка пријава. Доплатата се движи од 81,20 до 487 долари месечно, зависно од приходот.

Приходот од дополнителна работа може да има последици и врз пензиските сметки или другите инвестиции. „Приходот од дополнителна работа може да го подигне вкупниот приход до ниво што ги префрла капиталните добивки од оданочна брокерска сметка во повисок даночен разред“, рече Најт. „Ако две лица се пензионираат и го продадат истото вложение, едното може да должи многу повеќе од другото затоа што имало дополнителна работа, а другото не.“ Може да се изгуби и правото на одредени даночни одбивки или кредити поради влегување во повисок даночен разред, како на пример кредитот за штедач, што може да го намали даночниот товар до 1.000 долари, односно 2.000 долари за заеднички пријави, доколку прилагодениот бруто-приход не го надминува прагот.

За подобро планирање, Најт препорачува сите извори на приход да се разгледаат одеднаш, а не еден по еден. „Уплатите во пензиските планови, повлекувањата од нив, социјалното осигурување и приходот од дополнителна работа изгледаат остварливи поединечно, но токму нивниот збир подлежи на данок“, рече тој. Работата со даночен професионалец може да помогне, а ако сте загрижени за доплатата, размислете за одбивна уплата во индивидуална пензиска сметка. Тоа може да го намали оданочениот приход, вклучително и приходот од социјално осигурување, и можно е да ве стави под прагот за доплата.