Пазарот на недвижности во САД во длабока криза: продажбата, градбата и довербата паѓаат

Растот на хипотекарните каматни стапки во септември тешко го погоди пазарот на недвижности во САД, покажуваат новите месечни податоци. Продажбата на постоечки домови под договор падна за 7,3 отсто во однос на август и за 11,3 отсто на годишно ниво, според Националната асоцијација на агенти за недвижности. Оваа бројка ги опфаќа купувачите кои барале недвижност во септември, кога просечната каматна стапка на 30-годишните фиксни хипотеки нагло порасна — од околу 6,8 отсто на почетокот на месецот до 7,6 отсто кон крајот, според Mortgage News Daily.

„Иако растот на вработеноста и приходите можат да ја поддржат куповината на дом, достапноста на домувањето е повеќе погодена од промените во хипотекарните стапки“, изјави Лоренс Јун, главен економист на асоцијацијата. Падот на продажбата е забележан низ целата земја, но најголеми месечни падови има во Југот (-8,2 отсто) и Западот (-9,2 отсто). Југот обично е најактивниот пазар, а Западот најскапиот.

И градежната активност претрпе удар во септември. И започнатите станбени градби и градежните дозволи паднаа многу поостро од прогнозите на аналитичарите. Започнатите градби се намалија за 4,56 отсто на 859.000 годишно ниво, што е најниско ниво од септември 2025 година, според податоците на американскиот завод за статистика. Градежните дозволи, кои се мерило за идната градба, паднаа за 4 отсто во текот на месецот.

„Очекуваме градежната активност на домови да остане во мирување до 2027 година“, напиша Бен Ајерс, виш економист во Nationwide Financial, во белешка до инвеститорите. Според него, многу градители сè уште се обидуваат да ги продадат тековните проекти со намалување на цените и стимулации, што им ги намалува профитните маржи. „Започнатите градби, особено за едносемејни домови, би можеле да бидат ниски во поголемиот дел од следната година додека пазарот се приспособува на средина со повисоки стапки — што додава умерено забавување на економскиот раст поради намалената станбена градба.

Довербата на градителите, пак, падна на најниско ниво во последните 14 години, според октомвриското читање на Националната асоцијација на градители на домови. Паднаа и тековната продажба, и очекувањата за идната продажба, и посетата на купувачите, при што последната е на најниско ниво.

„Домувањето останува притиснато од ограничувањата на страната на понудата и значителните предизвици со достапноста“, изјави Роберт Диец, главен економист на асоцијацијата на градители. „Побарувачката опстојува, но повисоките хипотекарни стапки, зголемените градежни трошоци и послабата доверба на потрошувачите држат сè повеќе купувачи настрана.