Откупните цени ги уништуваат земјоделците: четири денари за килограм јаболко, шеснаесет за ориз
Македонските земјоделци се соочуваат со сериозна економска криза оваа сезона, бидејќи откупните цени на нивните производи драстично паднаа, додека трошоците за производство продолжуваат да растат. Според информациите од теренот, индустриското јаболко во Преспа се откупува по цена од само четири денари за килограм, додека оризовата арпа во Кочанско достигна цена од околу 16 денари за килограм. Овие бројки се далеку под реалните трошоци за производство, поради што производителите предупредуваат дека не знаат како ќе ја преживеат оваа сезона.
Во Преспа, бербата на јаболката започна со откупна цена од околу четири денари за килограм индустриско јаболко. Производителите проценуваат дека само чинењето на еден килограм индустриско јаболко изнесува околу десет денари. Ова значи дека за секој предаден килограм по сегашната откупна цена, овоштарите бележат директна загуба. Дополнителен товар претставуваат трошоците за сезонска работна сила, каде што дневниците на берачите достигнуваат од 2.500 до 3.000 денари. За да се исплати само една дневница од 3.000 денари, производителот мора да продаде околу 750 килограми индустриско јаболко, и тоа без да ги пресмета трошоците за ѓубрива, препарати за заштита, гориво, транспорт и останати неопходни трошоци.
Ситуацијата со конзумното јаболко не е многу подобра. Тоа се откупува по цени од околу 15 до 25 денари за килограм, што е значително пониско од минатата година. Покрај ниските цени, производителите се соочија и со намален род. Пролетните мразеви и градот на дел од површините го преполовија родот, што дополнително ја влоши финансиската состојба на овоштарите. Ова значи дека дури и со продажба на целокупниот род, многу производители нема да можат да ги покријат вложените средства.
Слична, тешка состојба владее и во Кочанско, каде што оризопроизводителите се соочуваат со откупна цена од околу 16 денари за килограм оризова арпа. Нивните проценки покажуваат дека производната цена на оризовата арпа годинава може да достигне од 30 до 35 денари за килограм. Ова зголемување на трошоците е резултат на повисоките цени на горивото, семето, ѓубривата, препаратите, водата, механизацијата и работната сила. Со ваква разлика помеѓу производната и откупната цена, дел од оризопроизводителите веќе стравуваат дека нема да имаат доволно средства за следната сеидба.
Земјоделците од двата региона бараат итно зголемување на откупните цени за да можат да ги покријат основните производни трошоци. Оризопроизводителите сметаат дека откупната цена треба да достигне околу 40 денари за килограм за да може да се обезбеди нормално функционирање и подготовка за новата сезона. Без такво зголемување, многу производители ќе бидат принудени да се откажат од производството, што може да има долгорочни последици врз домашното земјоделство и снабдувањето на пазарот.
Проблемот не е само моментален, туку се надоврзува на повеќегодишниот тренд на пад на откупните цени и раст на трошоците. Земјоделците велат дека ваквата состојба веќе не е одржлива и дека секоја нова сезона носи сè поголеми загуби. Тие апелираат до надлежните институции да преземат мерки за заштита на домашното производство, вклучително и субвенции, контрола на увозот и стабилна откупна политика. Во спротивно, предупредуваат дека многу семејства кои со генерации се занимаваат со земјоделство ќе бидат принудени да ги напуштат своите ниви и да бараат егзистенција во други сектори.