Односи со роботи“ — ново одделение во компаниите кога вештачката интелигенција ќе управува со вработените

Во не толку далечна иднина, вештачката интелигенција на работното место може да доведе до потреба од одделенија за „односи со роботи“ или „односи работник–автоматизација“, кои би биле различни од сегашната улога на човечките ресурси во една корпорација. Идејата звучи како научна фантастика, но се појавува во една или друга форма во дебатите за влијанието на вештачката интелигенција врз работните места, со намера однапред да се справи со проблем што претстои на работното место.

Дарел М. Вест, виш соработник во институцијата Брукингс, во коментар од јули напиша дека во светот што се темели на вештачка интелигенција, грижите на вработените повеќе нема да се вртат околу колегите, туку околу интеракциите со агенти на вештачка интелигенција, коботи и големи јазични модели. Луѓето ќе комуницираат со разни технологии — од асистенти до агенти и чет-ботови, а во физичкиот свет, на пример во производство, коботите можат да станат клучни партнери во работните односи. Вест смета дека ако се замислат сите начини на кои човечките ресурси мора да ги решаваат тензиите меѓу вработените и тоа се пренесе врз отпорот кон технолошките промени, може да се добие претстава за она што доаѓа. Бидејќи повеќето постоечки системи за поддршка на вработените потекнуваат од индустриската ера и не се опремени за поплаките, предизвиците и вознемиреноста на ерата на вештачката интелигенција, тој пишува дека компаниите ќе треба да ги дополнат човечките ресурси со „односи со роботи“.

Тензиите меѓу луѓето и вештачката интелигенција на работното место веќе постојат, со тврдења дека алгоритмите што ги користат човечките ресурси се неправедни или пристрасни, а во некои случаи може да се користат за одредување вработени за отпуштање. Законодавниот дом на Калифорнија неодамна со огромно мнозинство усвои предлог-закон со кој би се забранила употребата на „робо-шефови“ за отпуштање и/или дисциплинирање на работници. Законот чека потпис од гувернерот Гевин Њусом, кој има рок до крајот на септември да го потпише или стави вето. Њусом минатиот октомври стави вето на претходна верзија на законот, велејќи дека се потребни измени, кои според предлагачите се вградени во новиот предлог.

Во експериментална продавница во Сан Франциско, управувана од компанијата за вештачка интелигенција Андон Лабс, на систем наречен Луна му беше доверено управување со значителни делови од бизнисот, вклучително вработување, распоред и управување со работници. Во август, Луна ја даде својата прва препорака за отпуштање на вработен. Вниманието што го предизвика овој експеримент беше меѓу причините поради кои калифорниските законодавци се зафатија со ограничување на автоматизираните одлуки на работното место. Мета се соочува со тужба поднесена во јули, во која поранешни вработени тврдат дека системите потпомогнати од вештачка интелигенција биле користени за рангирање и избор на работници за отпуштање, несразмерно погодувајќи ги вработените што користеле медицинско или семејно отсуство. Мета ги негира тие наводи.

Според анкетата објавена во мај од непрофитната организација Јунајтед фор Респект, која има корени во синдикалното движење и во секторот трговија на мало, вработените во Волмарт и Амазон се сè позагрижени дека одлуките за човечки ресурси се автоматизираат. Амазон соопшти дека анкетата претставува само дел од работната сила што брои милиони. Во јуни, акционерите на Волмарт отфрлија предлог на непрофитната организација со кој би се барало повеќе известување за автоматизацијата на работното место и влијанието врз работната сила, а раководството на Волмарт тврди дека веќе обезбедува транспарентност за тоа. Според Јуст Капитал, кој го проучува корпоративното лидерство, вклучително преку анализа на корпоративните обелоденувања, половина од најголемите компании во САД не објавуваат такви податоци.

Според неодамнешна анкета на ОЕЦД, САД се на чело во светот кога станува збор за софтвер за алгоритмиско управување, при што 90 отсто од менаџерите велат дека нивните фирми усвоиле барем една алатка за „насочување, следење или оценување на работниците“.