Од територијален калифат до затворени канали: како се промени џихадистичката закана и што открива акцијата на МВР и АНБ во Скопје
FinPortal.mk · 29.9.2026 г.
Европските безбедносни служби предупредуваат дека заканата од џихадистичкиот тероризам не исчезнала со распадот на територијалниот „калифат“ на Исламската држава во Ирак и Сирија, туку дека таа суштински се променила. Наместо големи формации и контрола врз територија, денес доминираат мали, децентрализирани мрежи, онлајн радикализација, комуникација преку затворени платформи како Telegram, пристап до оружје и врски со криминални структури. Токму во тој контекст се отвора и прашањето околу денешната акција на Министерството за внатрешни работи и Агенцијата за национална безбедност во Скопје – дали станува збор за уште една радикална група или за структура што веќе преминала од пропаганда кон конкретна подготовка за насилство. Во времето на својот најголем подем, Исламската држава ја контролираше територијата на која живееја милиони луѓе во Ирак и Сирија. Денес таквата слика одамна ја нема. Но, како што се нагласува, исчезнувањето на „калифатот“ не значеше и исчезнување на ИСИС. Европските безбедносни служби денес се соочуваат со поинаков проблем: мали, децентрализирани и често тешко видливи групи или поединци кои се радикализираат преку интернет, комуницираат преку затворени платформи и можат да преминат од пропаганда кон подготовка на насилство без воопшто да бидат дел од класична терористичка организација. Европол и натаму ја оценува целокупната терористичка закана за Европската Унија како акутна, при што џихадистичкиот тероризам останува една од главните грижи на европските држави. Европската полициска агенција особено го нагласува ризикот од мрежи во кои луѓе радикализирани во Европа можат за релативно кратко време да станат посредници, помагачи или директни извршители. Тоа значи дека профилот на потенцијалниот извршител повеќе не е нужно поврзан со доаѓање од конфликтна зона или со членство во голема организација – доволна е радикализација во сопствената средина и достапност на канали за комуникација и логистика. Како еден од најзначајните примери за оваа трансф