Од нива до млекарница: ЗК Пелагонија во Новаци гради затворен систем за домашно млеко

Зад секој литар млеко што излегува од фармата на ЗК Пелагонија во Новаци стојат сопствено производство на добиточна храна, секојдневна грижа за животните, современа технологија и тим што го следи секој чекор од производството. Комбинатот од Битола развива поврзан производствен систем во кој патот на млекото почнува многу пред молзењето — на нивите, со изборот и одгледувањето на културите за исхрана на добитокот, продолжува во фабриката за добиточна храна, во објектите за одгледување, преку ветеринарната грижа и следењето на секое грло, сè до испораката во млекарницата.

Според официјалната презентација на компанијата, ЗК Пелагонија АД Битола располага со околу 15.000 хектари обработливо земјиште, две говедарски фарми, фабрика за добиточна храна, млекара и капацитети за производство на биогас. Говедарското производство е организирано во Новаци и Породин, со посебно внимание на условите за одгледување, исхраната и хигиената. Фармата во Новаци е значаен дел од оваа целина, во која инвестициите во инфраструктура и технологија се надополнуваат со искуството на вработените.

Во репортажата за фармата, објавена во април 2025 година, менаџерот на сточарско производство Челеби Абдиу наведува дека во Новаци се одгледуваат 1.040 крави, од кои 850 молзни, со просечно производство од 28 литри по молзно грло. Како следна цел го посочува достигнувањето просек од 30 литри, ниво што фармата веќе го постигнувала во одредени периоди. „Имаме одличен тим на професионалци, секој во својот дел, и работиме тимски, сè во интерес на развојот на фармата“, истакнува Абдиу.

Основата на производството се високопродуктивни крави од расата холштајн. Но, како што објаснуваат стручните лица, расата е само еден дел од резултатот. Подеднакво се важни соодветната исхрана, условите за сместување, здравствената заштита и доследноста во секојдневната работа. Земјоделскиот инженер Игор Петровски го опишува производството како мозаик во кој секој елемент мора да биде на своето место. Вложувањата во објектите и опремата добиваат целосна вредност кога се придружени со добро организирани постапки и стручен тим што ги применува.

Една од клучните предности на комбинатот е сопствената добиточна храна. Во фабриката во Радобор се произведуваат концентрати за различните категории говеда, според пропишани рецептури, што му овозможува на производството да биде контролирано уште од самиот почеток. Токму оваа поврзаност на земјоделското производство, сточарството и преработката ја прави приказната на ЗК Пелагонија поразлична од вообичаената фармерска практика — квалитетот не се бара само во шталата, туку се гради уште на нивата.

Според претставената слика на фармата, континуитетот во производството не зависи од еден фактор, туку од систем во кој секој дел ја поддржува целината. Сопствената храна ја намалува зависноста од надворешни извори, современата технологија овозможува следење на резултатите, а стручниот тим ги спроведува постапките секој ден. На тој начин, како што е прикажано во репортажата, домашното млекопроизводство во Новаци се развива како стабилна основа за квалитет, континуитет и понатамошен развој.