Од херои до негативци: технолошките директори станаа новите филмски злосторници

Кога излезе филмот „The Social Network“, Марк Цукерберг организираше заедничко гледање за вработените, опишувајќи го остварувањето како „забавен“. Денес, групно излегување на компанијата на продолжението изгледа малку веројатно. Иако и тогашниот филм не го прикажа основачот на Facebook во најсветло светло — Цукерберг подоцна го опиша како „навредлив“ — сепак имаше елемент на борбен претприемач во подемот на компанијата кон 500 милиони корисници и вредност од 25 милијарди долари. Денес тие бројки изгледаат смешно мали: Meta има 3,6 милијарди корисници и вреди 1,8 трилиони долари.

Новиот филм „The Social Reckoning“ продолжува од таа точка, со јасна перспектива дека и основачот, и компанијата, и индустријата што ја претставуваат, се корпоративни негативци. Оваа слика ја засилува и претстојната драма за OpenAI, „Artificial“, во која на извршниот директор Сем Алтман, според извештаите, му е даден длабоко неповолен портрет. Трилогијата ја комплетира Илон Маск, кој се појавува како самиот себе — освен повремената употреба на AI аватар — во четиричасовниот документарец на Алекс Гибни, „Musk“, за првиот трилионер во светот.

Технологијата е очигледна нишка што ги поврзува овие филмови, но друга е острата критика на корпоративните лидери во нив. Филмските негативци порано беа силеџии, поранешни агенти на длабоката држава, луѓе со отмен британски акцент. Технолошките директори се новиот Дарт Вејдер.

Ова го потенцира изборот на Џереми Стронг, кој изгледа малку стар за улогата на Цукерберг од периодот 2019–2021 година (извршниот директор на Meta тогаш беше во средината на триесеттите, додека Стронг има 47 години), но во нашата свест е врежан како измачениот наследник на фамилијата Рој, Кендал, од „Succession“. Стронг внесува и стегната вриеж во улогата, која благо се крши на крајот кога под неподнослив притисок се повлекува од ставот дека е „апсолутист за слобода на говор“. Тоа е најчовечкиот момент на Цукерберг во целиот филм. Питер Бредшо го опишува настапот на Стронг како „многу интересна имитација на Цукерберг, кој стои и седи како кукла од Thunderbird“. Портретот е далеку помалку симпатичен од оној на Џеси Ајзенберг во „The Social Network“ и претставува своевремена телесна претстава на Meta како монолитен корпоративен негативец.

Елементи од приказот се поклопуваат со сведочењата на поранешни вработени во Meta, вклучително и свиркачот Артуро Бехар, кој го опишува како „точен“. Друг поранешен вработен за Guardian вели дека Цукерберг бил „без емоции“ на состаноците. Превратот во јавната перцепција на Facebook започна уште пред откритијата на Франсис Хауген, со скандалот Cambridge Analytica, кој покрена прашања за приватноста на податоците на корисниците и нивната употреба. Откритијата на Хауген во 2021 година ја засилија таа загриженост. До моментот на истрагата во 2022 година за британската тинејџерка Моли Расел, која си го одзеде животот откако гледала штетна содржина на Instagram, регулацијата на социјалните мрежи ширум светот стана неизбежна.

Тонот на „The Social Reckoning“ и настапот на Стронг го одразуваат токму овој пресврт. Во Обединетото Кралство, при проекциите на филмот се прикажува реклама за онлајн-безбедносната добротворна организација основана од семејството на Моли, во која нејзиниот татко вели: „Instagram помогна да се убие мојата ќерка“. Одговарајќи на Расел, Meta тврди дека работела на подобрување на безбедноста на своите платформи. Регулаторната, правната и политичката реакција против социјалните мрежи — како и излегувањето на „The Social Reckoning“ — одразуваат недостаток на доверба во таквите изјави. Цукерберг на Стронг во филмот вели дека „дебатата е завршена“. Ако е така, „The Social Reckoning“ прикажува свет во кој Meta е на погрешната страна.