Од Белград до Битола: Како се развиваше случајот со „АЛТА банка“ во една недела

Случајот со „АЛТА банка“ изминатата недела беше во центарот на вниманието на јавноста, откако проблемите со нејзиниот доминантен сопственик во Србија предизвикаа серија институционални реакции и во Македонија. Од одземањето на дозволата за работа на „АЛТА банка“ во Белград, преку воведувањето администрација во банката во Битола, до ограничувањата за клиентите и најавените олеснувања, случувањата отворија повеќе прашања за стабилноста на финансиската институција и судбината на нејзините клиенти.

Сè започна со одлуката на Народната банка на Србија од 31 октомври, со која на „АЛТА банка“ АД Белград ѝ беше одземена дозволата за работа. Неколку дена подоцна беше отворена стечајна постапка, а случајот доби дополнителна тежина по информациите за истрага на српското обвинителство за организиран криминал. Меѓу приведените беше и сопственикот на банката, Давор Мацура, кој е осомничен за присвојување околу 45 милијарди српски динари од трезорот на банката. Станува збор за сомневања што треба да бидат предмет на натамошна истрага и судска постапка.

Последиците од случувањата во Србија се почувствуваа и во Македонија, поради сопственичката поврзаност меѓу двете финансиски институции. Српската „АЛТА банка“ поседуваше 95,336 проценти од капиталот на „АЛТА банка“ АД Битола. Поради новонастанатата состојба, Народната банка на Македонија на 1 ноември донесе одлука за воведување администрација во банката во Битола и ја повлече претходно дадената согласност за квалификувано учество на српската банка.

Со оваа одлука управувањето беше преземено од тројца администратори именувани од Народната банка, и тоа Илија Андовски, Весна Стојчевска и Марија Тодоровска. Нивниот мандат е три месеци, во кои треба да се обезбеди заштита на имотот, интересите на штедачите и доверителите, како и стабилноста на работењето.

Од централната банка појаснија дека воведувањето администрација не значи затворање на банката, ниту автоматско активирање на механизмот за исплата на осигурените депозити. Напротив, според објавените податоци, „АЛТА банка“ Битола е ликвидна, високо капитализирана и располага со солиден квалитет на кредитното портфолио.

Сепак, за клиентите беа воведени привремени ограничувања. Одливните плаќања кон странство беа суспендирани, а повлекувањето готовина преку банкоматите беше ограничено. Ова предизвика загриженост кај граѓаните, особено кај пензионерите и оние кои секојдневно ги користат банкарските услуги.

Случајот со „АЛТА банка“ останува отворен, а институциите продолжуваат да ги следат натамошните чекори во двете земји.