Обновливата енергија носи корист за локалните заедници, но довербата е клучна за побрз развој — 19.10.2026

Обновливата енергија му носи бројни придобивки на Европската Унија. Таа е чиста, одржлива, евтина за производство и домашна – што ја зајакнува енергетската независност на Европа. Истовремено, таа носи корист и за локалните заедници во кои се лоцирани европските проекти за обновлива енергија.

Иако предностите се неоспорни, усвојувањето на обновливата енергија не е секогаш толку брзо како што би можело да биде. Покрај административните пречки и потребите за пристап до мрежата, важен фактор е и јавната перцепција на проектите за обновлива енергија.

Придобивките од проектите за обновлива енергија за локалната заедница можат да бидат многубројни – од економски и социјални до еколошки.

Економски, тие носат зголемени локални инвестиции и економска активност во околното подрачје. Создаваат локални работни места, вклучително во изградба, работење и одржување, како и деловни можности за локални добавувачи. На пример, според истражувања, просечна соларна фарма од 15,2 MW во Шпанија создава нешто повеќе од 10 нови работни места за време на изградбата во општината каде што се случува инвестицијата. Тоа претставува значително влијание за малите градови во руралните подрачја каде што се концентрирани повеќето инвестиции.

Блиските потрошувачи на енергија, и домаќинствата и бизнисите, исто така можат финансиски да имаат корист. Тоа може да биде директно, преку акции во проектот, на пример, или индиректно од јавните приходи генерирани преку локални даноци и такси или преку намалени трошоци за енергија.

Развивачите на проекти за обновлива и хибридна енергија во Грција, на пример, мора да споделат одреден дел од придобивките со локалните жители, во форма на намалувања на нивните сметки за струја. 40% од посебната такса се пренесува на потрошувачите на електрична енергија кои живеат во близина на инсталацијата преку нивните добавувачи. Останатите 60% одат на локалните власти за спроведување на еколошки активности, локални развојни проекти и социјална поддршка.

Фондовите на заедницата финансирани од развивачите, исто така, можат да имаат значително влијание. Ваквите фондови можат да поддржат училишта, здравствена заштита, културни проекти, програми за обука и образование и инфраструктура како патишта и комунални услуги. Заедниците често самите одлучуваат како да ги трошат овие средства. Во Ирска, на пример, проектите поддржани од шемата за поддршка на обновлива електрична енергија се должни да даваат задолжителни финансиски придонеси од најмалку 2 евра/MWh во фондовите за корист на заедницата, при што локалните фондовски комитети одлучуваат за користењето на овие придонеси.

Проектот за обновлива енергија во областа, исто така, може да ја намали зависноста на локалните потрошувачи од увезени фосилни горива и загадувањето што доаѓа со тоа, вклучително и за локалната средина. Дизајнирањето проекти пријателски за природата, проекти што дозволуваат повеќекратна употреба на просторот и проекти што комбинираат различни технологии, можат да ги максимизираат придобивките за заедниците.

88% од граѓаните на ЕУ ја поддржуваат акцијата на ЕУ за зголемување на обновливата енергија, но понекогаш граѓаните имаат загриженост за развојот на проект во нивната област. Недостатокот на јавно прифаќање може да ги блокира и одложи проектите за обновлива енергија. Вклучувањето на локалните заедници, од друга страна, може да го забрза воведувањето на обновливата енергија и да избегне бариери, како што се скапи правни спорови.

Затоа, важно е загриженоста на граѓаните да се слуша и да се адресира како дел од развојниот процес. Кога граѓаните се вклучени во рана фаза, како што е изборот на локација, тие се повеќе склони да имаат доверба во процесот и да го поддржат исходот. Регионот Бургенланд во Австрија е жив пример. За проектите за ветерна и соларна енергија во регионот, јавноста успешно била вклучена во процесите за просторно планирање развиени заедно со развивачите и невладините организации. Како резултат на тоа, ниту еден од проектите не бил оспорен на суд.

Спротивставувањето на дезинформациите, исто така, е сè поважно во однос на јавната перцепција на инсталациите за обновлива енергија. Соларната енергија, на пример, понекогаш се гледа како конкурент на земјоделството за користење на земјиштето, кога во практиката далеку помалку од 1% од земјиштето е искористено.