Нови рунда разговори меѓу историчарите од Македонија и Бугарија заврши без договор за Охридската архиепископија и Даме Груев

Дводневниот состанок на Заедничката мултидисциплинарна експертска комисија за историски и образовни прашања меѓу Македонија и Бугарија, одржан на 5. и 6. ноември во Скопје, заврши без конкретен договор. Во средиштето на разговорите повторно се најде претставувањето на Охридската архиепископија во учебниците по историја, а несогласување имало и околу можните заеднички одбележувања, пренесуваат бугарските агенции и медиуми.

Според објавените информации, историчарите од двете земји повторно не постигнале согласност за формулацијата со која Охридската архиепископија треба да биде претставена во наставните материјали. Прашањето не е ново — токму оваа тема веќе подолг период е една од точките на кои работата на Комисијата запира. За македонската страна темата има поширока историска и црковна тежина, бидејќи наследството на Охридската архиепископија е тесно поврзано со македонската црковна историја. Формулациите во учебниците, поради тоа, не се сведуваат само на техничка редакција на наставен текст, туку допираат до различните историографски толкувања на средновековната историја и до начинот на кој двете држави го читаат наследството на една институција со вековно траење.

Информациите за текот на состанокот засега главно доаѓаат од бугарската страна на Комисијата, преку бугарските агенции и медиуми. До објавувањето на овие информации не е објавено соодветно детално соопштение од македонскиот состав со сопствен приказ на разговорите.

Бугарската страна повторно предложила заедничко одбележување на Даме Груев, по повод 120 години од неговата смрт во декември 2026 година. Во бугарските извештаи се тврди дека македонските членови не одговориле на предлогот. Формулацијата дека предлогот бил „дочекан со молчење“ треба да се чита токму како тврдење на бугарската страна, а не како потврден факт од македонскиот состав на Комисијата.

Комисијата е заедничко тело формирано со цел да ги разгледува историските и образовните прашања меѓу двете земји, а нејзината работа во изминатиот период повеќепати била оценувана како бавна поради различните толкувања на заедничката историја. Овој состанок во Скопје е само последниот во низата средби на кои двете страни не успеале да го приближат ставот за клучните теми, а Охридската архиепископија и натаму останува отворено прашање во работата на Комисијата.