Нови правила за државните пари: повисоки прагови за тендери, поскапи жалби и вештачка интелигенција во јавните набавки
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
Македонија се подготвува за значајни промени во начинот на кој државата ги троши јавните пари. Според најавите, се менуваат правилата за јавните набавки, при што се предвидуваат нови прагови за тендерите, поскапување на жалбените постапки, како и воведување на вештачка интелигенција во процесот на јавните набавки. Овие измени имаат за цел да го подобрат надзорот и ефикасноста при трошењето на државните средства. Клучниот дел од реформата се однесува на новите прагови за тендерите, што значи дека ќе се променат условите под кои институциите се обврзани да распишуваат јавни набавки. Со тоа се менува и начинот на кој државните органи, јавните претпријатија и локалните самоуправи ќе ги планираат и спроведуваат набавките на стоки, услуги и работи. Новите прагови треба да обезбедат поголема транспарентност и да го намалат просторот за злоупотреби при доделувањето на договорите. Покрај праговите, се менува и цената на жалбените постапки. Според најавите, жалбите во постапките за јавни набавки ќе бидат поскапи, што се очекува да го намали бројот на неосновани жалби и да ја забрза процедурата. Со повисоката цена на жалбата се воведува дополнителен филтер што треба да ги одврати учесниците од поднесување на жалби само заради одолговлекување на постапките. Најзначајната новина е воведувањето на вештачка интелигенција во јавните набавки. Според плановите, вештачката интелигенција треба да помогне во анализата на податоците, откривањето на неправилности и подобрувањето на контролата врз трошењето на државните пари. Со помош на алгоритми и автоматизирана обработка на податоци, институциите ќе можат побрзо да ги идентификуваат ризичните набавки и да реагираат пред да настанат поголеми штети. Овие промени доаѓаат во момент кога јавните набавки остануваат едно од најчувствителните полиња во работењето на државата, бидејќи преку нив годишно се трошат значителни суми од буџетот. Затоа реформата е насочена кон зајакнување на контролата, зголемување на одговорноста и воведување на совре