Нови правила во платниот промет од 9 ноември: ИБАН-формат, нови налози и алфанумерички шифри

Од 9 ноември започнува примената на нови стандарди во домашниот платен промет, со кои денарските платежни сметки ќе се означуваат во меѓународниот ИБАН-формат, ќе се воведат нови платни налози и ќе се променат шифрите за целта на плаќањето. Промените ги опфаќаат и граѓаните и компаниите, но не подразбираат отворање нови банкарски сметки, соопштија надлежните институции.

Според Македонската банкарска асоцијација, станува збор за модернизација на националниот платен промет, која произлегува од Законот за платежни услуги и платни системи и подзаконските акти на Народната банка. Целта е податоците за плаќањата да бидат поусогласени и подобро структурирани, што треба да овозможи поефикасна обработка на трансакциите.

Највидливата промена ќе биде начинот на запишување на денарската платежна сметка. Пред постојниот број на сметката ќе се додава префиксот „MK07“, со латинични букви, со што сметката ќе се прикажува во ИБАН-формат. Тоа не значи дека се отвора друга сметка или дека средствата се префрлаат на нова. Се менува нејзиното означување за потребите на платниот промет, додека постојниот број останува ист.

Приспособувањата во електронското и мобилното банкарство ќе ги направат банките. ПроКредит банка, на пример, ги известува клиентите дека ќе можат да го внесуваат бројот како досега, а системот автоматски ќе го претвора во ИБАН-формат. Практичниот начин на внесување треба да се следи според упатството на конкретната банка.

Досегашните обрасци ПП10, ПП30, ПП40, ПП50 и ПП53 ќе бидат заменети со стандардизирани платни налози, во хартиена и електронска форма. Ќе се променат изгледот, распоредот и содржината на полињата. Во известувањето на Централна кооперативна банка се наведува дека новите хартиени обрасци ќе бидат црно-бели, а описните ознаки ќе го означуваат видот на плаќањето. При електронско пополнување, во предвидените полиња ќе треба да се внесат и адресата, градот и државата на налогодавачот, односно на примачот, зависно од барањата на налогот.

Наместо досегашните нумерички шифри, ќе се користат четиризнаковни алфанумерички ознаки, усогласени со меѓународниот стандард ISO 20022. Со нив ќе се означува основата, односно намената на трансакцијата. ПроКредит банка посочува дека за налозите со датум на извршување од 9 ноември ќе треба да се избере соодветна ознака за намената на плаќањето.

Од Македонската банкарска асоцијација нагласуваат дека граѓаните и компаниите не треба да отвораат нови сметки, туку само да се приспособат на новиот начин на означување и пополнување на налозите. За сите практични детали, клиентите треба да ги следат упатствата на својата банка, бидејќи приспособувањата во електронското и мобилното банкарство се во надлежност на секоја банка поединечно.