Нови огласи за ИПАРД 3 во декември — земјоделците да почнат со подготовка на документацијата

Платежната агенција најавува дека во декември повторно ќе отвори огласи за ИПАРД 3 – Програмата, по речиси едногодишна пауза предизвикана од големиот корупциски скандал што ги суспендираше европските исплати за македонските земјоделци. Директорката на Агенцијата, Даниела Иротова-Лазарева, потврди дека огласите ќе бидат објавени за мерките 1, 3 и 7, и ги повика земјоделците и преработувачките компании веднаш да почнат со подготовка на потребната документација за аплицирање.

„Сите договори по сите мерки се склучени, ранг-листите се објавени на страната на Агенцијата и ги охрабрувам сите кои што имаат можност за инвестиции, без разлика дали во производствени капацитети, подигање на нови земјоделски насади, да се подготвуваат – во декември ќе ги објавиме сите средства со кои располагаме, во програмскиот период 2027 година“, изјави Иротова-Лазарева за медиумите.

За да се елиминираат можни нови злоупотреби на европски средства во наредниот период, Платежната агенција направила одредени измени на постапките и процедурата за аплицирање на ИПАРД 3 – Програмата. За овие измени се чека крајно одобрение од Националниот координатор на ИПАРД Програмата во Министерството за финансии, што значи дека конечното зелено светло за новите огласи зависи од таа согласност.

Речиси една година ИПАРД 3 за Македонија беше под знак прашалник поради откривањето на големиот корупциски скандал, во кој е инволвиран поранешниот директор на Платежната агенција Илија Стоилев, кадар на ВМРО-ДПМНЕ. Во тек е судски процес на деветмина обвинети за примање и давање мито од над 50 илјади евра, дел од нив вработени во Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство и во Управата за јавни приходи.

Европската комисија лани потврди дека се стопирани исплатите за корисниците од третиот квартал на 2025 година. Но, од Европската комисија напоменаа дека оваа суспензија не подразбира стопирање на целокупната ИПАРД 3 – Програма, што остави простор програмата да продолжи по расчистување на процедурите.

Вкупната европска помош за македонските земјоделци за периодот 2021-2027 година изнесува 128 милиони евра. Од таа сума, 97 милиони евра се европски средства, додека Македонија учествува со 31 милион евра како национално кофинансирање. Овие средства се наменети за инвестиции во производствени капацитети, подигање на нови земјоделски насади и други мерки предвидени со програмата.

Сите вмешани во корупцискиот скандал пролетва седнаа на обвинителна клупа во Основниот кривичен суд Скопје. Според обвинението, меѓу обвинетите е и ексминистерот за правда и за локална самоуправа Џевдет Насуфи. Судскиот процес продолжува, а неговиот исход ќе биде важен и за довербата во управувањето со европските фондови.

Со огласувањето на новите повици во декември, земјоделците и преработувачките компании добиваат можност повторно да аплицираат за европска поддршка, но и јасен сигнал дека треба навремено да ја подготват документацијата, бидејќи роковите за аплицирање во рамки на ИПАРД 3 – Програмата се однапред определени. Од Платежната агенција порачуваат дека средствата со кои располагаат во програмскиот период ќе бидат објавени во целост, а измените во процедурите имаат за цел поголема транспарентност и спречување на нови злоупотреби.