Нови камери и вештачка интелигенција ќе го набљудуваат чадот на депониите — потпишан меморандум за пилот-систем

Министерот за животна средина и просторно планирање, Муамет Хоџа, денеска изјави дека новиот систем за рано откривање на пожари на депониите ќе овозможи навремено реагирање и ќе го спречи нивното проширување. Тој тоа го кажа по повод потпишувањето на Меморандум за соработка за унапредување на раното откривање пожари и заштитата на животната средина, соопштено е од ресорното министерство.

Меморандумот го потпишаа министерот за животна средина и просторно планирање Муамет Хоџа, директорот на Центарот за управување со кризи Мухамед Али и Владимир Буревски во име на компанијата Модирум Платформс од Скопје. Со документот се воспоставува рамка за реализација на пилот-систем за видео мониторинг на депонии, кој преку современи камери, интелигентна видеоаналитика и вештачка интелигенција ќе овозможи навремено откривање на чад, пожар и други ризици.

Според договореното, Центарот за управување со кризи ќе обезбедува 24-часовен мониторинг и ќе ги известува надлежните институции при идентификување на ризик, со што се овозможува побрзо реагирање и подобра координација меѓу институциите. Компанијата Модирум Платформс, која со својата технологија и експертиза придонесува кон иницијативи за заштита на животната средина, превенција на ризици и унапредување на јавната безбедност, ќе обезбеди опрема за системот на привремено користење во период од една година, како дел од својата поддршка за иницијативи од јавен интерес.

Со овој пилот-проект, Министерството за животна средина и просторно планирање ја унапредува примената на современи дигитални технологии во заштитата на животната средина, со фокус на превенција, рано предупредување и поефикасно реагирање. Резултатите од пилот-фазата ќе бидат основа за разгледување на можностите за проширување на системот на национално ниво.

Потпишувањето на меморандумот претставува чекор кон поврзување на институционалните капацитети за управување со кризи со приватниот технолошки сектор, при што акцентот е ставен на превентивното дејствување наместо на реакцијата откако пожарот веќе ќе се разгори. Депониите во земјава во изминатите години беа честа локација на подземни и површински пожари, кои освен што го загрозуваат здравјето на граѓаните преку испуштање штетни гасови, претставуваат и сериозен товар за противпожарните единици и за локалните самоуправи.

Воведувањето на интелигентна видеоаналитика овозможува автоматизирано препознавање на појава на чад во раните фази, кога интервенцијата е најефикасна и најмалку скапа. Наместо да се чека граѓани или случајни минувачи да пријават видлив пожар, системот сам генерира предупредување до дежурните служби, кои потоа постапуваат според однапред утврдени протоколи. Ваквиот пристап е во согласност со современите европски практики за управување со ризици од катастрофи, каде што технологијата се користи како прв филтер пред човечката интервенција.

Од Министерството за животна средина и просторно планирање посочуваат дека пилот-фазата е замислена како тест на концептот, чии резултати ќе покажат дали системот може да се примени пошироко. Доколку резултатите бидат задоволителни, можно е проширување на системот на национално ниво, со што би се опфатиле сите поголеми депонии во државата. Ваквата перспектива е значајна и од аспект на исполнување на обврските што произлегуваат од процесот на приближување кон Европската Унија во областа на управувањето со отпад и заштитата на животната средина.

Покрај превенцијата на пожари, системот со камери и видеоаналитика може да послужи и за откривање на други недозволени активности на депониите, како што се нелегално фрлање отпад или непочитување на правилата за работа. На тој начин, технологијата не служи само како алатка за итна интервенција, туку и како механизам за одговорно управување со локациите што се под надзор на државата. Целосната рамка на соработка, вклучително и обврските на секоја од страните, е утврдена со потпишаниот меморандум.