Нови финансиски правила за домаќинствата: каматните стапки растат, долговите се поголеми
FinPortal.mk · 17.9.2026 г.
Американската централна банка ја зголеми основната каматна стапка за првпат по три години, со што опсегот се искачи на 3,75 отсто до 4,00 отсто, наспроти претходните 3,50 отсто до 3,75 отсто. Според економисти и финансиски експерти, финансиската состојба на многу Американци е далеку поинаква од времето кога стапките последен пат растеа, поради што им е потребен поинаков план за справување со повисоките камати. Многу работи се променија откако Федералните резерви започнаа серија зголемувања на стапките на почетокот на 2022 година, која заврши кон крајот на 2023 година, но малку нешта станаа поевтини. Американците се подлабоко задолжени со висококаматни кредитни картички и плаќаат повисоки каматни стапки на потрошувачките кредити отколку тогаш. Мајк Рид, раководител за американска економија во RBC Capital Markets, изјави за MarketWatch дека ова зголемување „дефинитивно ќе ги погоди потрошувачите“, особено помладите потрошувачи и домаќинствата со пониски и средни приходи. Иако централната банка ги намалуваше стапките од крајот на 2024 до крајот на 2025 година, тоа не направи разлика во каматните плаќања на домаќинствата, рече Рид. Приносите на државните обврзници, кои ги потпираат стапките на новите хипотеки, автомобилските кредити и другите форми на потрошувачки кредит, значително пораснаа од почетокот на 2022 година. Приносот на десетгодишната државна обврзница се движеше околу 5 отсто, далеку од нивото од 4 отсто на почетокот на војната во Иран кон крајот на февруари, но и значително над нивото од околу 2 отсто во март 2022 година. Покрај трошоците за задолжување, растат и цените на енергијата, предводени од рекордните цени на дизелот, додека конфликтите во Иран и Украина продолжуваат. Домаќинствата со студентски кредити имаат помалку простор за маневрирање откако плаќањата продолжија кон крајот на 2023 година. Според експертите, планот за справување со зголемувањето на стапките овој пат треба да вклучи особено силен фокус врз управувањето со долговите на домаќинств