Ниски дигитални вештини и готовински плаќања го забавуваат развојот на е-трговијата во земјава

Македонија се соочува со сериозни предизвици во развојот на е-трговијата, меѓу кои најизразени се ниското ниво на дигитални вештини, високата сива економија, недоволната доверба во онлајн купувањето и доминацијата на готовинските плаќања. Ова го истакна претседателката на Асоцијацијата за е-трговија во Македонија, Нина Ангеловска, пред почетокот на деветтото издание на Регионалната конференција за е-трговија, пренесувајќи ги клучните оценки за состојбата во секторот.

Според Ангеловска, регионот мора паралелно да работи на надминување на слабостите и да ги следи новите технолошки трендови. „Додека светот зборува за AI-агенти, хиперперсонализација и автоматизирана е-трговија, ние во регионот сè уште се соочуваме со некои основни предизвици. На пример, сè уште имаме ниско ниво на дигитални вештини околу 31 процент во споредба со 64 проценти во Европската Унија. Посебно кај напредните дигитални вештини процентот е уште помал. Македонија е на најниско ниво во регионот, со само седум проценти. Покрај тоа, имаме високо ниво на сива економија, недоволна доверба во онлајн купувањето, на која треба да работиме, како и доминација на готовинските плаќања во трговијата“, изјави Ангеловска.

Таа нагласи дека развојот на е-трговијата не може да чека целосно да се надминат постојните проблеми, туку е потребно истовремено вложување во дигиталните вештини, довербата на потрошувачите и примената на новите технологии. „Не можеме да чекаме прво да ги решиме сите основни проблеми, па дури потоа да се занимаваме со иднината“, рече Ангеловска.

Податоците на Асоцијацијата за е-трговија покажуваат дека сè уште доминираат готовинските плаќања и дека генерално повеќе од 50 проценти од трансакциите се во корист на домашните трговци, што според Ангеловска е позитивен показател. Сепак, со растот на глобалните платформи се зголемува и учеството на странските трговци, односно бројот и вредноста на трансакциите со домашни картички кон странство.

Според последните податоци на Народната банка, вкупната вредност на реализираните електронски трансакции во првото полугодие бележи раст од 14 проценти во споредба со истиот период минатата година. Асоцијацијата за е-трговија има направено анализа посветена на готовинските наспроти безготовинските плаќања во е-трговијата, со цел да се утврдат можностите за забрзување на развојот на безготовинската трговија.

Клучните сознанија од анализата ќе бидат презентирани на конференцијата на која е најавено учество на повеќе од 900 учесници од 12 држави, меѓу кои и глобални компании како Google, LinkedIn, Tesla и Amazon. Според министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски, постојат добри предуслови за развој во оваа област, се наведува во изворот.

Конференцијата, како што беше најавено, ги обединува претставниците на домашната и регионалната е-трговија со цел да се разгледаат конкретните чекори за надминување на посочените слабости. Ангеловска потенцираше дека фокусот мора да биде ставен истовремено на подигнување на дигиталната писменост, зајакнување на довербата кај потрошувачите и воведување на современите технолошки решенија, бидејќи, како што оцени, одложувањето на едната страна заради другата не е одржливо решение.