Народната банка од декември ги заострува условите за станбени кредити, но идните сопственици на прв дом остануваат заштитени
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
Од 1 декември 2026 година граѓаните што планираат да купат стан со кредит ќе се соочат со построги услови за задолжување, откако Народната банка донесе одлука со која се намалува дозволениот удел на кредитните рати во месечните приходи и се скратува максималниот рок на отплата на станбените кредити. Според објавените детали за одлуката, новите ограничувања ќе го намалат износот што граѓаните ќе можат да го позајмат, но за оние што првпат купуваат сопствено живеалиште остануваат досегашните поповолни правила. Клучната промена се однесува на односот меѓу месечните кредитни обврски и приходите на должникот. Кај денарските кредити, максималниот однос меѓу месечните кредитни обврски и приходите се намалува од 50 на 45 отсто. Кај кредитите со валутна компонента, во кои спаѓаат и денарските кредити со девизна клаузула, лимитот се намалува од 45 на 40 отсто. Ова ограничување ги опфаќа вкупните месечни кредитни обврски на должникот, што значи дека доколку граѓанинот веќе отплаќа друг кредит, неговата рата влегува во пресметката и дополнително го намалува просторот за ново задолжување. За да се долови влијанието на новите лимити, доволен е едноставен пример. Ако месечниот приход што банката го признава изнесува 40.000 денари, новиот лимит од 45 отсто за денарски кредит значи најмногу 18.000 денари за вкупни месечни кредитни отплати. Според досегашниот лимит од 50 отсто, границата изнесувала 20.000 денари. За кредит со валутна компонента, новата граница од 40 отсто би значела најмногу 16.000 денари месечно, наместо досегашните 18.000 денари. Од Народната банка прецизираат дека ова е поедноставен пример за влијанието на ограничувањата, бидејќи износот што конкретно ќе го одобри банката зависи и од постојните долгови, рокот на отплата, каматата и процената на кредитоспособноста на барателот. Покрај пониските лимити за задолжување, максималниот рок за станбените кредити се скратува од 30 на 25 години. Оваа промена носи дополнителна последица за граѓаните, бидејќи пократок рок на