Напади врз танкери во Ормутскиот Проток достигнаа воено ниво — Иран се обидува да го прекине извозот на нафта

Нападите врз трговските бродови во Ормутскиот Проток ескалираа до највисоко ниво од почетокот на војната, откако единаесет танкери беа нападнати во текот на неделата што заврши на 4 октомври. Според податоците на Меѓународната поморска организација (IMO), агенција на Обединетите нации, тоа е најголем број удари врз комерцијални бродови од почетокот на војната кон крајот на февруари. Уште пет танкери биле нападнати оваа недела, а во понеделникот дванаесет морнари биле повредени кога проектил удрил во нивниот танкер додека поминувал низ Протокот. Според поморската безбедносна фирма „Марискс“, повредените морнари се индиски државјани, а бродот „On Peace“ е во сопственост на Обединетите Арапски Емирати.

Здружениот поморски информативен центар, коалиција на воени сили на американските сојузници со седиште во Бахреин, во четвртокот предупреди трговските бродови дека овие дејствија продолжуваат да го покажуваат намерата на Иран да го наметне своето присуство долж клучните транзитни коридори и да врши притисок врз бродовите што транзитираат. Висок функционер на иранската Револуционерна гарда во средата изјави дека Иран ќе ги блокира сите „нелегални рути“ низ Ормутскиот Проток, според агенцијата „Фарс“, која се смета за блиска до Гардата.

Бранот напади врз танкерите доаѓа во момент кога извозот на сурова нафта од Блискиот Исток во септември се врати на предвоените нивоа, во голема мера благодарение на американската војска која ги придружува бродовите низ Протокот по маршрута долж брегот на Оман. „Волумените поминуваат, но поминуваат во време на исклучително висок поморски ризик“, изјави Мишел Визе Бокман, висока аналитичарка за поморско разузнавање во „Виндворд“. Според IMO, најмалку девет морнари загинале во напади врз бродови од јули наваму. „Ова не е одржлива нова нормала“, рече Ричард Мид, главен уредник на трговското списание за бродската индустрија „Лојдс лист“.

Американската Централна команда во четвртокот ги информираше бродските оператори за условите во Ормутскиот Проток. Во средата, Централната команда соопшти дека 20 милиони барели сурова нафта транзитирале низ Протокот, отфрлајќи ги иранските тврдења дека водниот пат е затворен. Сепак, тековите на сурова нафта неодамна се намалија како што се зголемија нападите. Според податоците на „Кплер“ објавени во петокот, извозот низ Ормутскиот Проток изнесувал 8,5 милиони барели дневно за неделата што заврши во средата, што е околу 40 отсто под нормалата пред војната. Испораките од целиот Блиски Исток изнесувале 15,3 милиони барели дневно, 10 отсто под предвоените нивоа.

Иран, пак, не натоварил никаква сурова нафта за извоз од крајот на август поради американската поморска блокада на Исламската Република, според „Кплер“. Техеран ги засили нападите подлабоко во Персискиот Залив, откако Револуционерната гарда предупреди дека нема да ги ограничи нападите само на Ормутскиот Проток. Гардата соопшти дека ќе ги гони бродовите низ целиот регион што ги прекршуваат иранските транзитни правила, според државната медиумска агенција „Тасним“. Танкер беше погоден од повеќе проектили во средата крај брегот на Катар, што резултираше со жртви, според британска поморска безбедносна агенција. Друг танкер, „Gem No. 2“, беше погоден од проектил во петокот крај брегот на Обединетите Арапски Емирати, предизвикувајќи пожар на бродот. Според IMO, од почетокот на војната со Иран кон крајот на февруари, најмалку 24 морнари загинале во напади на 100 трговски бродови во Ормутскиот Проток, Персискиот Залив и Заливот на Оман.