Муцунски од Софија: Без дијалог нема решение, разликите со Бугарија остануваат големи

Министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски по средбата во Софија со бугарската министерка за надворешни работи Велислава Петрова-Чамова порача дека дијалогот меѓу двете земји продолжува, но призна дека разликите во клучните позиции и натаму се големи, а недовербата меѓу Скопје и Софија е висока. Средбата не донесе пробив, немаше приближување на ставовите, ниту пак нов договор, но од бугарската престолнина стигна порака што е поважна од дневниот биланс на разговорот — каналот за комуникација останува отворен.

„Доколку нема дијалог, никако нема да има решение. И самиот дијалог не е гаранција за решение“, изјави Муцунски по средбата, притоа јасно признавајќи дека позициите на двете страни остануваат „многу далечни“. Со тоа тој не се врати од Софија со приказна дека спорот е решен, туку со порака дека разговорот мора да продолжи и покрај тоа што нема заеднички став за условите за продолжување на европскиот пат на Северна Македонија.

Оваа порака од Софија отвора интересна политичка разлика меѓу она што го кажа премиерот Христијан Мицкоски само два дена пред средбата и она што денес го артикулираше неговиот министер за надворешни работи. Мицкоски тогаш рече дека, имајќи го предвид однесувањето на официјална Софија, не очекува потврда, „не очекува ништо“, освен евентуален разговор „пул а сајд“, односно „на коњопој“.

Тоа е разбирлива политичка позиција ако се има предвид долгогодишната недоверба и фактот што Скопје и Софија остануваат на спротивставени позиции околу условите за продолжување на европскиот пат. Но дипломатијата, како што покажува случајот, има друга логика. Таа не почнува од прашањето дали другата страна ќе попушти, туку од прашањето дали воопшто постои канал преку кој двете страни можат да разговараат кога немаат ист став.

Токму тоа денес го артикулираше Муцунски, чија порака „без дијалог нема решение“ стои наспроти премиеровата оценка „не очекувам ништо“. Разликата е важна затоа што министерот не се врати од Софија со приказна дека спорот е решен, ниту пак го претстави разговорот како пробив, туку како потврда дека единствениот можен пат понатаму е продолжување на комуникацијата.

Средбата во Софија меѓу Муцунски и Петрова-Чамова, според она што е познато, не донесе ниту приближување на клучните позиции, ниту нов договор. Напротив, самиот македонски министер призна дека разликите меѓу двете страни и натаму се големи, а недовербата е висока. Сепак, она што се покажува како најважна политичка порака од една ваква средба не е она што е договорено, туку она што се покажува како единствениот можен пат понатаму.

Во тој контекст, пораката од Софија дека дијалогот продолжува добива на тежина токму затоа што доаѓа по период на заладени односи и меѓусебни обвинувања. Иако нема конкретен резултат во смисла на поместување на позициите околу европскиот пат, останува фактот дека двете страни сè уште разговараат, што според логиката на дипломатијата е предуслов за било какво идно решение.

Останува отворено прашањето како ќе се одрази оваа разлика во тонот меѓу премиерот и министерот за надворешни работи во натамошните чекори на Скопје кон Брисел и кон Софија. Додека Мицкоски пред средбата ја нагласуваше скепсата и очекувањето само на разговор „на коњопој“, Муцунски по средбата ја нагласи потребата од дијалог како единствен канал преку кој може да се бара решение, дури и кога двете страни немаат ист став.

Средбата во Софија, според сето она што е познато, не донесе ниту пробив, ниту приближување, ниту нов договор. Но, според оценката на македонскиот министер за надворешни работи, таа потврди дека без дијалог решение нема да има, што е порака што останува да се види како ќе биде примена и во Скопје и во Брисел.