Муцунски од Њујорк: Можеме да им делегираме задачи на машините, но не и одговорноста
Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, на маргините на 81. сесија на Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк, се обрати на настан во рамките на Глобалната платформа за регулаторни иновации (GRIP), организиран од Генералниот секретаријат на Кабинетот на Обединетите Арапски Емирати и Светскиот економски форум. Глобалната платформа е заедничка иницијатива на ОАЕ и Светскиот економски форум, насочена кон развој на современи и флексибилни регулаторни пристапи во услови на забрзан технолошки развој.
Во своето обраќање, министерот Муцунски се осврна на предизвиците што брзиот развој на новите технологии, особено вештачката интелигенција, ги поставува пред институциите, регулаторните системи и општествата. Тој нагласи дека иновациите треба да создаваат нови економски можности и поквалитетни јавни услуги, но истовремено мора да бидат придружени со јасна одговорност, заштита на граѓаните и почитување на владеењето на правото.
„Можеме да делегираме задачи на машините, но не можеме да ја делегираме одговорноста“, истакна Муцунски, нагласувајќи дека современата регулатива треба да создава простор за иновации, но и соодветни механизми за заштита, пропорционални на ризиците. Според него, токму балансот меѓу поттикнувањето на технолошкиот напредок и заштитата на граѓаните е клучното прашање со кое се соочуваат современите држави.
Посебен акцент во обраќањето беше ставен на потребата од поголема меѓународна регулаторна соработка, размена на искуства и активно вклучување на помалите држави во обликувањето на глобалните правила и стандарди за новите технологии. Токму меѓународната соработка и развојот на практични, приспособливи регулаторни решенија се меѓу клучните цели на GRIP.
Осврнувајќи се на нашата држава, министерот истакна дека дигиталната трансформација претставува конкретна можност за зголемување на конкурентноста на домашните компании, отворање нови перспективи за младите и обезбедување поквалитетни, побрзи и поефикасни услуги од институциите. Во таа насока, Муцунски повика на развој на конкретни регулаторни пилот-проекти, споделување успешни практики и создавање решенија што ќе бидат достапни и применливи за држави со различни институционални капацитети и ресурси.
„Интелигентната ера ќе го тестира квалитетот на нашето расудување исто колку и моќта на технологијата. Потребна ни е храброст да иновираме и мудрост да го зачуваме она што му дава смисла на напредокот“, порача министерот Муцунски.
Настанот во Њујорк се одржа во рамките на Генералното собрание на Обединетите нации, каде што претставници на државите членки разменуваат ставови за глобалните предизвици, меѓу кои и управувањето со новите технологии. Глобалната платформа за регулаторни иновации, како заедничка иницијатива на Обединетите Арапски Емирати и Светскиот економски форум, има за цел да ги поврзе креаторите на политики, регулаторите и експертите во потрага по решенија што ќе го следат забрзаниот технолошки развој без да ги загрозат правата и безбедноста на граѓаните.
Обраќањето на Муцунски доаѓа во момент кога вештачката интелигенција и дигиталните технологии сè повеќе навлегуваат во секојдневниот живот, во економијата и во работата на институциите, што отвора низа прашања за тоа како да се регулираат овие процеси на национално и на меѓународно ниво. Токму затоа, како што беше нагласено на настанот, соработката меѓу државите и размената на искуства се неопходни за да не се создаде јаз меѓу оние што ги поставуваат правилата и оние што треба да ги применуваат.
Министерот Муцунски во своето обраќање јасно ја истакна позицијата дека технологијата не смее да биде цел сама за себе, туку алатка што служи на луѓето, а одговорноста за нејзината употреба останува исклучиво човечка. Со тоа, тој ја повтори пораката дека напредокот има смисла само ако е придружен со заштита на граѓаните, со владеење на правото и со институции способни да одговорат на новите предизвици.