Муцунски бара гаранции од Брисел пред уставните измени, Владата сè уште без конкретен план за деблокада

Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Муцунски, повторно ја истакна позицијата дека Македонија сака решение со Бугарија, но дека тоа мора да обезбеди предвидливост на европскиот пат. Според него, земјата има право да побара заштита од нови билатерални условувања и јасно да инсистира идентитетот, јазикот и историјата да не станат предмет на преговори. Оваа позиција е испратена и до Софија и до Брисел, со барање Европската Унија или нејзини земји членки да бидат вклучени во идните разговори.

Барањето на министерот за предвидливост во односите со Бугарија и гаранции од Брисел пред Македонија да ги спроведе уставните измени е легитимно, но Владата сè уште не соопштува како конкретно ќе стигне до такво решение, кој би го прифатил и во кој рок би можело да се деблокира отворањето на првиот преговарачки кластер. Проблемот, како што се наведува, е што зборот „предвидливост“ веќе подолго време се повторува како главна владина формула, без да биде преточен во јавно објаснет правен или дипломатски механизам.

Муцунски неодамна призна дека меѓу Скопје и Софија постои „фундаментален недостаток на доверба“ и дека со бугарската министерка Велислава Петрова немал суштински работни разговори, туку само неколку кратки средби. Истовремено, тој побара во идниот дијалог да биде вклучена уште една земја членка или европска институција која би помогнала во градењето доверба.

Токму тука се отвора главното прашање: ако нема суштински разговори, на која маса се гради решението што Владата го најавува. Засега нема објавен документ со конкретни барања, нема рок за постигнување договор, ниту информација дека Софија или Брисел се подготвени да ја прифатат формулата што ја предлага Скопје.

Владините услови во изминатите две години постепено се прошируваа. Најпрво се предлагаше уставните измени да бидат спроведени, по што следеше барањето за гаранции, а сега се инсистира на предвидливост и вклучување на трета страна во преговорите. Оваа постепена ескалација на условите, според набљудувачите, дополнително ја отежнува можноста за брз напредок во преговарачкиот процес.

Од друга страна, Бугарија сè уште не дала јасен сигнал дека е подготвена да прифати каква било формула која би вклучувала дополнителни гаранции пред спроведувањето на уставните измени. Европската комисија, пак, останува воздржана и не соопштува дали е подготвена да се вклучи како гарант во билатералниот дијалог меѓу Скопје и Софија.

Во меѓувреме, отворањето на првиот преговарачки кластер останува блокирано, а рокот за негово отворање сè уште не е познат. Европските партнери повеќепати ја повикаа Македонија да ги спроведе уставните измени, но без јасна временска рамка и без гаранции дека по нивното усвојување нема да бидат поставени нови услови.

Муцунски останува на позицијата дека предвидливоста е клучна за да се обезбеди кредибилитет на процесот и доверба кај домашната јавност. Сепак, без конкретен план и без јасна комуникација со партнерите, останува отворено прашањето дали формулата што ја предлага Скопје е остварлива во реалниот дипломатски контекст.