ММФ предупредува: напредните економии мора да го намалат долгот додека трошоците за задолжување растат

Челницата на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Кристалина Георгиева, предупреди дека напредните економии, меѓу кои и Обединетото Кралство и САД, мора да го намалат задолжувањето и нивото на долг по неделите на растечки трошоци за камати на владите. Во ексклузивно интервју за Би-Би-Си, таа изјави дека глобалните економски шокови го туркаат нивото на долгот „нагоре како скалило што не води кон рајот“, но владите не преземале „никаква акција за да ги задржат трошоците за сервисирање на долгот“.

Според Георгиева, „време е да се преземе таа акција“, а политичарите имаат потреба од „храброст“ за неопходните чекори. Нејзината интервенција доаѓа во момент кога трошоците за задолжување на владите растат како одговор на војните што го нарушуваат снабдувањето со нафта, што пак ја поттикна инфлацијата.

Повисоките глобални трошоци за задолжување го погодија и буџетот на Обединетото Кралство пред првиот буџет на премиерот Енди Брнам следниот месец, со зголемени шпекулации за можните даночни и расходни политики. Најновите податоци покажуваат дека задолжувањето во август изнесувало 18,3 милијарди фунти (24,4 милијарди долари), речиси петтина повеќе од претходната година и повеќе од официјалните прогнози. Каматите на долгот за тој месец биле највисоки за август откако почнале месечните евиденции во 1997 година.

Повисоките трошоци за задолжување ги погодија и САД, најголемата светска економија, каде долгот надмина 40 трилиони долари. Оваа сума е двојно зголемена во рок од една деценија, што предизвика загриженост и дома и во странство. На маргините на Генералното собрание на Обединетите нации, Георгиева рече дека пораката на ММФ до напредните економии е оти додека има економски фактори надвор од контрола на владите, тие имаат контрола врз домашните политики.

Прашана конкретно за повисоките каматни трошоци на Обединетото Кралство во споредба со другите големи економии, Георгиева рече дека нејзината позиција е „не многу различна“ од другите. Таа посочи на „прилично доследна акција“ за намалување на долгот и ги пофали реформите во планирањето и домувањето, додавајќи дека напредните економии „немаат готовина“ за поттикнување на растот и затоа мораат да се потпрат на реформи за да го поттикнат приватниот сектор да инвестира.

Георгиева се осврна и на ризиците поврзани со вештачката интелигенција (ВИ), наведувајќи ги неодамнешните загрижености за губење на безбедната контрола врз таквите системи како потенцијален проблем за финансиската стабилност, заедно со нивоата на долг. „Ако видиме повеќе инциденти кога ВИ живее свој живот, тогаш можеме да се соочиме со значителен ризик за финансиската стабилност“, рече таа. Таа го повтори оценувањето на ММФ дека глобалната економија е под влијание на две сили што „туркаат во спротивни насоки“ — шокот од цените на енергијата и инвестициите во ВИ. Според неа, важно е нискиот извоз на нафта и гас од Заливот „да се врати на одржлив начин, за шокот во снабдувањето со енергија конечно да биде зад нас“, што би бил „многу значаен чекор кон нормализација“, но таа призна дека тоа сè уште не се случило.