ММФ предупредува на растечки јавен долг, Владата преговара за нови кредити во Бангкок

Меѓународниот монетарен фонд предупредува дека светот се соочува со опасно зголемување на јавниот долг и сè повисоки трошоци за камати, во момент кога македонската Влада продолжува со разговори за меѓународна финансиска поддршка. Предупредувањето доаѓа во време кога домашната економија и натаму се соочува со предизвикот како да го одржи јавниот долг на стабилно ниво, а се отвора прашањето колку ќе чини идното задолжување и дали постои стратегија за намалување на должничкиот товар.

На Годишните средби на ММФ и Светската банка, кои од 12 до 18 октомври се одржуваат во Бангкок, Тајланд, една од централните теми е растечкиот глобален јавен долг. Во својот најнов „Фискален монитор“, ММФ предупредува дека јавниот долг на светско ниво се приближува до 100 проценти од глобалниот бруто-домашен производ, додека повисоките камати и растечките буџетски потреби дополнително ги оптоваруваат јавните финансии. Според Фондот, предупредувањето не се однесува исклучиво на најсиромашните држави, туку дури и големите економии се соочуваат со сè поскапо сервисирање на обврските, а просторот за финансирање на нови развојни политики се намалува.

Во такви околности, македонската министерка за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска и гувернерот на Народната банка Трајко Славески остварија средби со високи претставници на Светската банка. На средбите во Бангкок се разговара за финансиска поддршка, нови инвестиции и забрзување на проектите со Светската банка. Рамката за партнерство со оваа меѓународна финансиска институција предвидува околу 700 милиони долари за Македонија во периодот 2024–2028 година.

Сепак, во време кога земјата продолжува да се соочува со значителни потреби за финансирање, се отвора прашањето колку ќе чини идното задолжување, какви резултати носат меѓународните кредити и дали Владата има стратегија за намалување на должничкиот товар. Средбите во Бангкок се фокусирани на договарање нови инвестиции, но останува отворено колку тие ќе чинат за буџетот и колку од средствата ќе бидат наменети за сервисирање на камати наместо за развој.

Глобалниот контекст дополнително ја засилува важноста на овие прашања. Како што јавниот долг на светско ниво се приближува до 100 проценти од глобалниот бруто-домашен производ, а повисоките камати и растечките буџетски потреби ги оптоваруваат јавните финансии, просторот за финансирање на нови развојни политики се намалува и за земјите што бараат меѓународна поддршка. Македонската Влада во такви услови продолжува со разговорите за финансиска поддршка, додека домашната економија бара начин да го одржи јавниот долг на стабилно ниво.

Од она што е познато од средбите во Бангкок, министерката за финансии и гувернерот на Народната банка разговараа со високи претставници на Светската банка за финансиска поддршка, нови инвестиции и забрзување на проектите. Рамката за партнерство предвидува околу 700 милиони долари во периодот од 2024 до 2028 година, но во услови на растечки глобални трошоци за задолжување, останува да се види колку од тие средства ќе одат за развој, а колку за покривање на каматите на постојните и идните обврски.