Младите во Македонија самостојно живеат дури по 30. година, додека во ЕУ се осамостојуваат четири години порано

Младите во Македонија го напуштаат родителскиот дом на просечна возраст од 30,7 години, што е значително подолго од просекот во Европската Унија, каде што младите се осамостојуваат на 26,3 години. Ова го покажуваат најновите податоци на Евростат за 2025 година, кои откриваат дека Македонија се наоѓа меѓу земјите во Европа каде што младите најдолго остануваат да живеат со своите родители.

Според податоците на европската статистичка агенција, најдолго во домот на родителите остануваат младите во Хрватска, каде што просечната возраст на осамостојување изнесува 31,5 години. По неа следат Грција и Словачка со по 30,9 години, како и Шпанија и Италија, каде што младите си заминуваат од родителскиот дом на просечна возраст од 30,2 години. Македонија со своите 30,7 години се вбројува токму во оваа група земји каде што осамостојувањето доаѓа најдоцна.

Спротивно на овие податоци, најрано од родителскиот дом си заминуваат младите во Финска, каде што просечната возраст на осамостојување е само 21,4 години. По Финска следат Данска со 21,8 години, како и Естонија и Литванија, каде што младите го напуштаат домот на родителите на просечна возраст од 22,7 години. Овие земји покажуваат сосема поинаква слика од онаа во Македонија и во поголемиот дел од јужна Европа.

Во регионот, состојбата е слична на македонската. Младите во Србија остануваат со родителите до 30,1 година, во Босна и Херцеговина до 29,5 години, а во Бугарија до 27,9 години. Овие бројки покажуваат дека тенденцијата на подолго останување во родителскиот дом е карактеристична за целиот балкански регион, но и пошироко.

Евростат забележува дека насекаде низ Европа постои тенденција младите сè подолго да остануваат во домовите на своите родители. Европската статистичка агенција оваа појава ја поврзува со стапката на вработеност на младите. Во 2025 година, стапката на вработеност кај младите на возраст од 20 до 29 години во Европската Унија изнесувала 65,5 отсто.

Податоците покажуваат јасна врска меѓу вработеноста и возраста на осамостојување. Во повеќето земји каде што возраста на која младите го напуштаат родителскиот дом е под просекот на Европската Унија, стапката на вработеност за лицата на возраст од 20 до 29 години е над просекот на Унијата. Така, во земјите каде што младите имаат тенденција порано да го напуштаат родителскиот дом, како што се Холандија, Данска, Германија и Шведска, стапката на вработеност кај младите е повисока.

Обратно, во земјите каде што младите подоцна го напуштаат родителскиот дом, како што се Грција, Хрватска, Шпанија и Италија, стапката на вработеност беше пониска од просекот на Европската Унија. Оваа корелација дополнително ја потврдува тезата дека економската независност, односно можноста за сигурно вработување, е клучен фактор што одлучува кога еден млад човек ќе може да си дозволи самостоен живот.

Во Македонија, стапката на вработеност на младите во 2025 година била 50,2 отсто, што е значително под просекот на Европската Унија од 65,5 отсто. Овој податок директно ја објаснува доцната возраст на осамостојување кај македонските млади, бидејќи само половината од младите на возраст од 20 до 29 години имаат работа, што многумина од нив ги остава финансиски зависни од своите родители.

Севкупно, податоците на Евростат за 2025 година отсликуваат широка европска слика во која економската состојба и можностите за вработување на младите генерации имаат пресудно влијание врз нивната способност да започнат самостоен живот. Македонија, со просечна возраст од 30,7 години и стапка на вработеност на младите од 50,2 отсто, се наоѓа на самата граница на оваа тенденција, заедно со земјите од јужна Европа и од регионот, додека скандинавските и балтичките земји остануваат далеку напред по раното осамостојување на своите млади.