Мицкоски: Сајбер-безбедноста е слаба точка, Владата подготвува нов дата-центар и облак-систем

Премиерот Христијан Мицкоски призна дека Северна Македонија сè уште има сериозни слабости во областа на сајбер-безбедноста, кои произлегуваат од старата и несоодветна дигитална инфраструктура. Според него, постојната архитектура не е доволно прилагодена на современите безбедносни предизвици, а тоа претставува товар и наследство од минатото што мора да се надмине.

Мицкоски објасни дека земјата во моментов располага со секундарен, односно резервен центар за податоци, но нема примарен дата-центар што би ги опфатил сите јавни институции, а по потреба и приватниот сектор. Поради тоа, институциите во голема мера сами ја обезбедуваат својата дигитална инфраструктура, што, како што рече, го прави полето за потенцијални сајбер-напади многу широко.

Како дел од реформската агенда со Европската Унија, Владата планира изградба на примарен дата-центар, кој ќе биде поврзан со постојниот секундарен центар за опоравување, како и со облак-систем што ќе претставува дополнително ниво на заштита. Премиерот очекува проектот да започне на почетокот на следната година.

Финансирањето на проектот, како што посочи Мицкоски, ќе биде обезбедено преку грантови и поволен заем со ниска каматна стапка, чија отплата би започнала од 2035 година. Тој нагласи дека Владата има јасен план за нова архитектура, која во моментов не постои, но изрази уверување дека со негово следење земјата наскоро ќе биде многу поотпорна отколку што беше во минатото.

Премиерот ја истакна и важноста на сајбер-безбедноста за земја членка на НАТО, нагласувајќи дека безбедноста на целата алијанса зависи и од отпорноста на секоја од нејзините членки. Според него, зајакнувањето на националната дигитална одбрана не е само внатрешно прашање, туку и придонес кон колективната безбедност на Алијансата.

Признанието на Мицкоски доаѓа во момент кога дигиталната инфраструктура на институциите сè повеќе е изложена на сложени закани, а државата сè уште се потпира на наследени системи што не биле проектирани за денешните безбедносни барања. Новиот примарен дата-центар и поврзувањето со резервниот капацитет и облак-системот треба да создадат повеќеслојна заштита и да го намалат ризикот од прекини и напади врз јавните служби.

Според изнесениот план, проектот е замислен како дел од пошироките реформски заложби кон Европската Унија, што значи дека неговата реализација ќе биде следена и преку призмата на исполнување на реформските критериуми. Владата, како што рече премиерот, останува посветена на следење на планот и на навремено обезбедување на потребните средства преку грантови и поволни кредитни услови.

Со оглед на тоа што отплатата на заемот е предвидена да започне дури во 2035 година, фокусот во првата фаза ќе биде ставен на изградбата и поврзувањето на системите, по што ќе следи постепено зајакнување на капацитетите за заштита. Мицкоски изрази уверување дека новата архитектура ќе овозможи поголема отпорност и поефикасен одговор на идните сајбер-закани.