Мицкоски бара нов дипломатски пристап кон ЕУ: реформи, дијалог и зачувување на достоинството

Владата предводена од премиерот Христијан Мицкоски отвора нова дипломатска фаза во процесот на европска интеграција на Македонија, со цел да го придвижи патот кон Европската Унија кој подолго време е блокиран. Според информациите, стратегијата се темели на паралелно спроведување на реформите, интензивирање на дипломатскиот дијалог и зачувување на националните позиции, односно европскиот пат да продолжи без дополнително нарушување на националното достоинство.

Како клучен момент во новата динамика се издвојува посетата на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен. Нејзините пораки за реформите премиерот Мицкоски ги оцени како охрабрување за владините политики. Според него, позитивната оценка за работата на Владата покажува дека реформските активности се препознаваат и на европско ниво, што претставува потврда дека насоката на делување е правилна.

И покрај охрабрувачките сигнали од Брисел, премиерот изрази незадоволство од динамиката на евроинтегративниот процес. Тој посочи дека е неопходно да се најде решение за негово придвижување, бидејќи застојот не оди во прилог ниту на Македонија, ниту на Европската Унија. Токму затоа Владата инсистира на дипломатски дијалог како алатка за надминување на пречките.

Една од главните позиции на актуелната власт е дека европскиот пат мора да продолжи без нови отстапки што би се сметале за неприфатливи. Мицкоски нагласува дека условот за уставни измени останува дел од процесот, но потсетува дека тој бил прифатен од претходната влада, по промената на уставното име. Според актуелната власт, барањето за дополнителни отстапки не е во согласност со принципот на достоинство и фер однос, поради што се бара начин за напредок преку дијалог, а не преку нови услови.

Паралелно со дипломатските напори, Владата се повикува на реформските активности како основа за побрзо приближување кон европските стандарди. Во таа насока, значајна е и дебатата за постепена интеграција во единствениот европски пазар. Според изјавите на Мицкоски, Македонија веќе исполнува дел од условите што се разгледуваат во рамки на овој пристап, меѓу кои и усогласувањето со Заедничката надворешна и безбедносна политика на Европската Унија.

Од Европската комисија се очекуваат конкретни насоки за дополнителните реформски барања, што би можело да го отвори патот кон постепена интеграција. Таков пристап, доколку биде прифатен на европско ниво, би овозможил придобивки од поблиското поврзување со Унијата и пред полноправното членство. Тоа значи дека граѓаните и компаниите би можеле да ги почувствуваат бенефитите од европските стандарди и пристапот до пазарот уште пред формалното зачленување.

Важен елемент во новата стратегија е и обновувањето на политичкиот дијалог со Бугарија. Мицкоски соопшти дека е испратено барање за официјална билатерална средба, со цел да се отворат темите што го оптоваруваат односот меѓу двете земји. Според него, дијалогот треба да се води на рамноправна основа и во духот на добрососедските односи, без наметнување решенија што не произлегуваат од взаемно почитување.

Најавените средби со високи претставници на Европската Унија, контактите со Софија и дебатата за постепена интеграција отвораат можност за нова динамика во процесот. Сепак, клучните политички пречки сè уште остануваат, што значи дека напредокот ќе зависи од подготвеноста на сите вклучени страни да најдат компромис што нема да го загрози националното достоинство.

Со оглед на тоа што процесот со години е во застој, новата дипломатска фаза претставува обид да се излезе од ќор-сокакот преку комбинација од внатрешни реформи, меѓународна комуникација и јасни црвени линии. Дали овој пристап ќе вроди со плод, ќе зависи од одговорот на европските институции и од подготвеноста на соседните земји да го прифатат дијалогот како пат кон решавање на отворените прашања.