МЕРМС бара системски решенија за да го преточи инвестицискиот интерес за обновливи извори во реални проекти

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини (МЕРМС) порача дека предвидлива регулаторна рамка, подобра институционална координација и поврзување на регулативата со пристапот до финансирање се клучни за инвестицискиот интерес за обновливи извори на енергија да се преточи во реални и одржливи проекти. Оваа порака беше централна на форумот „Управување со паметни згради и зелено финансирање за почист воздух во Северна Македонија“, организиран во рамки на соработката со UNECE и UN Country Team, со учество на UNDP, IOM, EBRD и други партнерски институции.

Форумот обедини претставници на државните институции, меѓународните организации, финансискиот и бизнис-секторот и академската заедница, со фокус на практични решенија за унапредување на енергетската ефикасност, инвестициите во обновливи извори на енергија и зеленото финансирање. На панел-дискусијата „Од индивидуални предизвици до системски решенија“, Виолета Николова, посебен советник и раководител на Секторот за обновливи извори на енергија, истакна дека во Македонија постои значителен инвестициски интерес за ОИЕ, а следниот важен чекор е создавање услови тој интерес да резултира со реално спроведливи проекти.

„Кога исти предизвици се повторуваат кај повеќе проекти, тие веќе не се само индивидуални проблеми, туку сигнал каде системот треба да се подобри. Индивидуалните предизвици треба да станат институционално знаење“, истакна Николова, посочувајќи дека повторувачките пречки треба да се решаваат системски, а не поединечно, за секој проект одделно.

Посебен акцент на форумот беше ставен на практичната имплементација на новиот Закон за обновливи извори на енергија и подготовката на подзаконската регулатива, со цел воспоставување јасни и применливи правила, подобра координација меѓу надлежните институции и поголема предвидливост на постапките и роковите. Според изнесеното, токму јасноста на правилата и нивната применливост во пракса се предуслов инвеститорите да можат однапред да ги планираат своите проекти и да ги усогласат со реалните рокови.

Во дискусијата беше нагласена и потребата да се направи јасна разлика меѓу инвестициски интерес и проекти со реален пат кон реализација, земајќи ги предвид земјиштето, дозволите, капацитетот на мрежата, финансирањето и реалните рокови за изградба. Како што беше посочено, интересот сам по себе не е доволен ако не постојат услови тој да се материјализира низ конкретни проекти што можат да се спроведат во предвидените временски рамки.

Форумот беше посветен и на дигиталното управување со енергијата во јавните згради, напредната мерна инфраструктура и зеленото финансирање, како важни инструменти за подобрување на енергетската ефикасност, зголемување на инвестициите во обновливи извори и придонес кон почист воздух. Овие теми беа разгледани како дел од пошироката цел за поврзување на регулативата со пристапот до финансирање, што според учесниците е неопходно за да се забрза реализацијата на проектите.

Министерството продолжува со активности насочени кон создавање стабилно, предвидливо и функционално инвестициско опкружување, што беше оценето како основа за поголем и поконкретен инвестициски интерес во секторот обновливи извори на енергија. Со воведување на системски решенија наместо ад хок одговори на поединечни случаи, според пораките од форумот, може да се очекува поголема сигурност за инвеститорите и побрза реализација на реалните проекти.

Настанот, организиран во соработка со UNECE и UN Country Team, со учество на UNDP, IOM, EBRD и други партнерски институции, покажа дека координацијата меѓу домашните институции и меѓународните партнери останува важен дел од напорите за унапредување на енергетската ефикасност и зелената транзиција во земјата.