Мемов: Парите од приватните пензиски фондови да се вложат во капитални проекти

Директорот на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување (ПИОМ), Никола Мемов, предлага средствата од приватните пензиски фондови да се насочат кон капитални проекти, како дел од пошироката реформа на пензискиот систем. Во интервју за емисијата „Топ Тема“ на ТВ Телма, Мемов откри дека институциите работат на целосно нов закон за пензиско осигурување и радикална промена на методологијата за пресметка на пензиите.

Мемов категорично ги отфрли тврдењата на опозицијата дека државата се соочува со дупка од една милијарда евра исклучиво за пензии, оценувајќи ги како неточни. Според него, вкупниот годишен владин буџетски трансфер кон ПИОМ навистина изнесува околу 64 милијарди денари, што е нешто над една милијарда евра, но структурата на тие средства погрешно се интерпретира во јавноста.

„За исплата на пензиите потребни се 500 милиони евра – толку пари реално недостасуваат помеѓу планираните расходи од 117 милијарди денари и приходите од придонеси од 85 милијарди денари. Останатите средства до една милијарда евра не се за пензии, туку ПИОМ ги префрла за здравствено осигурување на пензионерите – што само за 2026 година изнесува 220 милиони евра – како и транзициски трошоци кон приватните друштва во вториот пензиски столб“, појасни Мемов.

Тој додаде дека токму зголемувањето на пензиите од 7.000 денари по пензионер на годишно ниво значи околу половина милијарда евра повеќе директно кај граѓаните. Мемов нагласи дека доколку не беше тоа покачување, фондот практично немаше да бележи дефицит.

Првиот човек на ПИОМ категорично ја отфрли и можноста за зголемување на возраста за пензионирање како механизам за кратење на буџетската дупка. „Ние воопшто не размислуваме во насока на зголемување на старосната граница. Статистиката покажува дека просечниот животен век во Македонија е околу 75 години, а просекот на користење на пензија е едвај 11 години. Доколку старосната граница се помести за уште неколку години, се губи секаква смисла граѓаните да плаќаат придонеси 35 или 40 години, а да уживаат во пензија само 4 до 5 години“, подвлече директорот.

Како главна слабост на постојниот систем, Мемов ја посочи формулата за пресметка базирана на просечна плата и години стаж, комбинирана со лимитот на максималната пензија, која изнесува околу 85.000 денари. „Ваквата методологија генерира неплаќање придонеси, особено во реалниот сектор. Кога некој ќе наполни 15 години стаж со повисока плата, пресметува дека натамошните уплати минимално му влијаат на коефициентот, па компаниите и работниците губат мотив реално да пријавуваат приходи и се враќаат на исплата на рака“, истакна Мемов.

Предлогот на Мемов за насочување на средствата од приватните пензиски фондови кон капитални проекти доаѓа во момент кога институциите работат на целосно нов закон за пензиско осигурување. Според него, радикалната промена на методологијата за пресметка треба да го реши проблемот со неплаќањето придонеси и да го направи системот одржлив на долг рок, при што парите од вториот пензиски столб би се вложувале во проекти што носат долгорочен принос.