МЕА предупредува: Ограничената понуда на дизел ќе се задржи до втората половина на 2027 година

Меѓународната енергетска агенција (МЕА) предупреди дека ограничената понуда на дизел на глобалниот пазар ќе се задржи и во текот на следната година, односно до втората половина на 2027 година. Во својот октомвриски извештај за нафтениот пазар, МЕА наведува дека снабдувањето ќе остане тесно, а обновувањето на изгубените залихи веројатно нема да започне пред втората половина на 2027 година, дури и покрај очекуваното закрепнување на рафинериското производство.

Според податоците на агенцијата, во септември глобалниот извоз на дизел е намален за 700.000 барели дневно на годишно ниво. Загубата од 1,3 милиони барели дневно од Русија и Блискиот Исток е само делумно надоместена со поголемо снабдување од други извори. МЕА посочува дека противсезонското затегнување на пазарот на гасно масло во третиот квартал, заедно со „многу потешки од вообичаеното намалувања на залихите“ во претходните три месеци, ги лишиле глобалните пазари на гасно масло од клучна резерва пред врвот на зимската сезона на побарувачка.

Иако повисоките цени ја ослабиле побарувачката за нафта пошироко, МЕА наведува дека „релативно ценовно нееластичната побарувачка за дизел останала силна“, поткрепена со владини мерки за ублажување на високите цени за потрошувачите. Агенцијата истакнува дека падот на залихите, растечките маржи и зголемената контанго структура сигнализираат потреба од дополнителни количества. Дури и со брзо закрепнување на рафинерискиот капацитет кон крајот на годината, снабдувањето со гасно масло не ја задоволува побарувачката во четвртиот квартал од 2026 година.

МЕА наведува дека цените на дизелот на големо надминале 200 долари за барел во Сингапур во средината на септември, а во Европа и САД достигнале рекордни нивоа од околу 220 долари за барел. Малопродажните цени на дизелот, исто така, пораснале до рекордни нивоа во повеќето големи економии. Агенцијата предупредува дека тензиите на пазарот за превоз на сурова нафта би можеле повторно да ги зголемат цените на испорачаниот дизел во Европа, Африка и Латинска Америка во наредните недели.

Американските цени на дизелот минатиот месец за првпат достигнале 6 долари за галон, додека војната во Иран продолжува да влијае врз глобалните енергетски пазари. Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека постигнал договор со рускиот претседател Владимир Путин Русија веднаш да испорача 300.000 метрички тони дизел на глобалниот пазар, со цел да се ублажат острите поскапувања. Сепак, европскиот комесар за економија и продуктивност Валдис Домбровскис, говорејќи на состанокот на ММФ во Бангкок, предупреди дека „сега не е време за ублажување на санкциите кон Русија“ и дека обемот што се разговара нема да има макроекономско значење. Италијанската премиерка Џорџа Мелони предупреди дека договорот е во спротивност со напорите Путин да седне на преговарачка маса со Украина.

МЕА прогнозира дека вкупната побарувачка за нафта ќе падне во просек за 2,6 милиони барели дневно во 2026 година, при што дизелот ќе учествува со 25 отсто од тој пад. Снабдувањето со нафта, пак, се очекува да забележи просечен годишен пад од 5,8 милиони барели дневно оваа година, пред да се сврти кон раст од 7,7 милиони барели дневно во 2027 година. Агенцијата предупредува дека „новите напади во Заливот го прават закрепнувањето кревко“.