Марсејскиот атентат по 92 години: Убиството на кралот Александар и децениската тишина околу смртта на Луј Барту
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
На 9 октомври 1934 година, свечениот пречек на југословенскиот крал Александар Први Караѓорѓевиќ во Марсеј завршил со истрели, крвав автомобил и дипломатска криза што ја потресла Европа. Денес, 92 години подоцна, идентитетот на атентаторот и организациите што стоеле зад нападот се познати, но контроверзиите околу одговорноста на државите што ги штителе заговорниците, пропустите на француското обезбедување и смртта на министерот за надворешни работи Луј Барту остануваат неразјаснети. Кралот Александар пристигнал во Марсеј со југословенскиот воен брод „Дубровник“, во посета чија цел била зацврстување на сојузништвото со Франција. Во отворениот автомобил, кој бавно се движел низ центарот на градот, покрај кралот седеле францускиот министер за надворешни работи Луј Барту и францускиот генерал Алфонс Жорж. Токму таа поставеност на патниците во возилото ќе се покаже како клучна за судбината на францускиот дипломат. Владо Черноземски се пробил од толпата, се качил на страничното скалило на автомобилот и од непосредна близина пукал во кралот. Војник од коњичката придружба го удрил со сабја, а во хаосот што следувал интервенирала полицијата. Черноземски бил тешко повреден и починал истата вечер, без да даде употреблив исказ. Со тоа, еден од ретките непосредни извори што можел да ги разјасни деталите на заговорот, замолкнал засекогаш уште на самиот ден на нападот. Кралот Александар е роден во Цетиње во 1888 година, како син на кралот Петар Први и припадник на династијата Караѓорѓевиќ. Како регент учествувал во создавањето на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците во 1918 година, а на престолот дошол во 1921 година. На 6 јануари 1929 година го укинал Уставот и го распуштил парламентот, преземајќи ја целокупната власт. Истата година државата го добила името Југославија. Неговиот лик останал поделен меѓу династиското славење на „обединителот“ и наследството на владетел што националните и политичките судири ги решавал со авторитарна власт. Атентатот бил резултат на соработка