Манчестер Сити прогласен за виновен по 114 од 115 обвинувања: зошто ова судење е правна и сметководна фарса, а не спортска измама

Светската фудбалска јавност деновиве е во делириум откако Манчестер Сити е прогласен за виновен за речиси сите од фамозните 115 обвинувања поднесени од страна на Премиер лигата, поточно за 114 од нив. Веста, која ексклузивно ја пренесе реномираниот спортски медиум преку новинарот Дејвид Орнстајн, предизвика бран реакции меѓу навивачите на ривалските клубови, кои бараат одземање на титули, исфрлање во аматерски ранг, па дури и ретроактивно доделување на трофеите.

Но, пред да се приклучиме на хистеријата креирана од платените телевизиски аналитичари, кои честопати си противречат сами на себе, време е да застанеме, да земеме длабок здив и вистински да анализираме што всушност претставуваат овие обвинувања. Дали навистина зборуваме за „мамење“ во вистинската смисла на зборот, или пак сведочиме на една тешка, бирократска фарса дизајнирана да го заштити стариот естаблишмент?

Кога просечниот фудбалски фан ќе слушне „прекршување на правилата“ и „измама“, првата асоцијација се мрачните денови на фудбалот. Помислуваат на скандалот „Калчополи“ каде што Јувентус и други италијански гиганти беа казнети за наместени натпревари и влијание врз судиите. Помислуваат на системски допинг. Помислуваат на купување натпревари на зелениот терен. Вистината е дека случајот на Манчестер Сити нема апсолутно никаква врска со ниту едно од овие работи.

Овие обвинувања, кои се однесуваат на периодот од 2009 до 2018 година, се базирани на хакирани мејлови од страна на португалскиот хакер Руи Пинто и неговиот проект Football Leaks, објавени во германскиот магазин Der Spiegel. Во својата суштина, Сити е обвинет за прекршување на административни и сметководствени правила, наводно пумпање на вредноста на спонзорските договори, при што парите наместо од спонзор доаѓале директно од сопственикот преку тој спонзор, како и за исплаќање на „тајни“ консултантски такси за поранешниот менаџер Роберто Манчини.

Згора на сè, бројката од 115 е крајно манипулативна, според правните експерти, бидејќи станува збор за неколку основни прекршоци кои се мултиплицирани за секоја година поединечно, плус 35 обвинувања за „несоработка со истрагата“. Значи, Сити не ги мамеше противниците на теренот. Сити не наместуваше натпревари. Сити не влијаеше врз судии. Она за што е обвинет клубот е сметководна документација и начин на евидентирање на приходите во деловните книги.

Токму тука лежи суштината на она што анализата го нарекува најголемата фудбалска фарса на векот. Наместо да се расправа за тоа дали некој натпревар бил наместен или дали некој играч бил купен со недозволени средства, целата постапка се сведува на толкување на финансиски извештаи, спонзорски договори и административни рокови. Јавноста добива слика за масовно мамење, а правната реалност е сосема поинаква — спор околу тоа како се книжат приходите и дали клубот соработувал доволно со истражителите.

Обвинувањата за „несоработка со истрагата“, кои сочинуваат 35 од вкупниот број, дополнително ја комплицираат сликата. Тие не се однесуваат на самото финансиско работење на клубот, туку на однесувањето на Сити за време на истрагата — дали доставувал документи навреме, дали одговарал на барања и дали соработувал со телата на Премиер лигата. Со други зборови, значителен дел од „115-те обвинувања“ не се за пари, туку за процедура.

Навивачите на ривалските клубови бараат најстроги казни, вклучително одземање на титули и исфрлање во аматерски ранг, но ваквите барања се базираат на емоции, а не на разбирање на природата на обвинувањата. Ако Сити е виновен за сметководни неправилности, логичната казна би била финансиска и административна, а не спортска — бидејќи ниту еден натпревар не е оспорен како нерегуларен од спортски аспект.

Она што останува неспорно е дека случајот ќе остане запаметен како правен преседан во светскиот фудбал. Без разлика на конечната одлука, јасно е дека линијата помеѓу „спортска измама“ и „сметководна недоследност“ е целосно заматена во јавниот дискурс. Додека телевизиските аналитичари продолжуваат да ја разгоруваат хистеријата, вистинската прашање останува — дали ова судење ќе донесе правда или само ќе ја зацврсти моќта на стариот естаблишмент кој се плаши од новите пари.