Малите сипаници се враќаат во САД: над 4.400 случаи и три смртни случаи го разоткриваат кревкиот здравствен систем

Соединетите Американски Држави се соочуваат со најтешката епидемија на мали сипаници во повеќе од три децении. Оваа година низ целата земја се пријавени повеќе од 4.400 случаи и најмалку три смртни случаи, по речиси 2.300 случаи во 2025 година. Болеста што земјата некогаш ја елиминираше повторно се шири, а експертите предупредуваат дека тоа не е само здравствен, туку и показател за подлабока криза.

Малите сипаници се опишуваат како еден од најзаразните вируси и како исклучително чувствителен на слабостите во јавното здравје. Безбедна и високоефикасна вакцина постои со децении, но ширењето на вирусот ги разоткрива падот на стапките на вакцинација, намаленото доверба во здравствените институции и растечките тешкотии да се убедат луѓето да се заштитат себеси, своите деца и своите заедници. Според експертите, токму тие слабости ја прават оваа епидемија показател за способноста на земјата да се справи и со идни заразни закани.

„Малите сипаници се канаринец во рудникот за многу различни причини“, изјави Џенифер Нуцо, професорка по епидемиологија и директорка на Центарот за пандемии при Школата за јавно здравје на Универзитетот Браун. Според неа, тоа е предупредување и за други болести што се спречуваат со вакцина, но и за акутни, ненадејни заразни кризи.

САД имаат алатки да го спречат ширењето на малите сипаници, но џебовите со ниска покриеност со вакцинација ја оставаат земјата ранлива. Вакцината против мали сипаници, заушки и рубеола (MMR) е околу 97 отсто ефикасна по две дози, а една доза е 93 отсто ефикасна, според Центарот за контрола и превенција на болести. Сепак, податоците на Центарот покажуваат дека покриеноста со оваа вакцина кај американските деца во градинка паднала на 92,4 отсто во учебната 2025-2026 година, под прагот од 95 отсто што здравствените власти генерално го препорачуваат за спречување на постојано пренесување. Тоа значи 280.000 деца во градинка кои не ја завршиле серијата вакцинација со MMR.

Изземањата од задолжителна вакцинација на децата во САД, исто така, достигнаа рекордно високи 4,2 отсто за децата што првпат тргнуваат во градинка во учебната 2025-2026 година, од 3,6 отсто претходната година, соопшти агенцијата.

„Крајната порака е дека недоволно луѓе ги вакцинираат своите деца“, рече Нуцо. Иако дел од случаите произлегуваат од меѓународни патувања, голем дел од неодамнешното ширење е поттикнато од локално пренесување во „премногу“ заедници каде покриеноста со вакцинација е под 95 отсто, додаде таа. Д-р Вилијам Мос, професор по епидемиологија на Школата за јавно здравје „Џон Хопкинс Блумберг“, забележува дека неодамнешните епидемии во САД често се случувале во „тесно поврзани заедници“ со чести контакти и ниска покриеност со вакцинација.

Падот на стапките на вакцинација, сепак, не значи дека повеќето Американци се свртеле против имунизацијата. Анкетите укажуваат на широка поддршка за вакцините за деца. Истражување на KFF од јули покажа дека многу Американци заземаат понеизвесна средна позиција во однос на вакцините, што остава простор конфликтни информации да влијаат врз нивните одлуки. „Ова не е маргинален проблем“, рече Нуцо.