Македонските лубеници сè уште држат чекор во Европа, но албанскиот увоз го презема домашниот пазар

Македонските лубеници продолжуваат да наоѓаат пат до европските пазари, но нивната конкурентска предност на домашниот пазар постепено се намалува поради сè посилниот увоз од Албанија. Според податоците од анализата на состојбите во агробизнисот, домашното производство на лубеници останува значаен извозен потенцијал, но во исто време се соочува со растечки притисок од поевтиниот увоз кој го презема просторот што претходно го покриваа домашните производители.

Извозната предност на македонските лубеници, која со години се темелеше на поволната клима, плодната почва и релативно ниските трошоци за производство, полека се топи. На европските пазари македонските производители сè уште успеваат да најдат купувачи, но нивната позиција повеќе не е толку сигурна како порано, бидејќи конкуренцијата од други земји од регионот расте, а барањата на европските купувачи стануваат сè построги во однос на квалитетот, стандардите и роковите за испорака.

Она што особено загрижува е промената на домашниот пазар. Албанија, која во последните години значително ги зголеми своите производствени капацитети, успева да го презема домашниот пазар во Македонија со пониски цени и поагресивна понуда. Така, наместо македонските лубеници да бидат прв избор на домашните потрошувачи, сè почесто на тезгите и во маркетите се појавуваат лубеници увезени од соседна Албанија.

Оваа состојба создава двоен притисок врз македонските производители. Од една страна, тие мораат да се натпреваруваат на европските пазари каде што конкуренцијата е жестока, а од друга страна, губат дел од сопствениот пазар поради поевтиниот увоз. Извозната предност, која некогаш беше главен аргумент за вложување во производството на лубеници, сега е значително намалена, а маржите за производителите стануваат сè потесни.

Проблемот не е само во цената. Албанските производители во последните години инвестираа во модерни техники на одгледување, наводнување и пакување, што им овозможи да понудат производ кој по квалитет е конкурентен, а по цена поатрактивен. Македонските производители, пак, често се соочуваат со недостаток на работна сила, високи трошоци за транспорт и недоволна поддршка во однос на субвенциите и модернизацијата на производството.

Извозот на македонските лубеници кон европските земји останува важен сегмент од агроизвозот, но неговата стабилност е доведена во прашање. Доколку трендот на зајакнување на албанското производство продолжи, а македонските производители не добијат соодветна поддршка, извозната предност може дополнително да се намали, а домашниот пазар речиси целосно да премине во рацете на увозот.

За да се задржи конкурентноста, неопходни се вложувања во модернизација, подобрување на стандардите за квалитет и поефикасна организација на откупот и извозот. Без такви мерки, македонските лубеници би можеле да ја загубат битката и на европските пазари и дома, што би имало сериозни последици за илјадници семејства кои живеат од ова производство.